بیماری

آشالازی

آشالازی

آشالازی

آشالازی (Achalasia) لغتی به «معنی بدون استراحت» است و به‌ نوعی اختلال حرکت مری گفته می‌شود. در اثر آن، حرکت‌های طبیعی پریستالسیس (حرکات پایین برنده غذا) در لایه عضله صاف مری از بین می‌رود و اسفنکتر تحتانی مری (lower esophageal sphincter; LES) قادر نیست در پاسخ به بلع به‌طور صحیح و کامل، شل شود و در حالت اسپاسم باقی می‌ماند.

علایم بیماری آشالازی

علایم بیماری آشالازی که به آن کاردیواسپاسم (cardiospasm) یا دیس سینرژی مرى (dyssynergia به معنی عدم هماهنگی عضلانی) هم گفته می‌شود عبارت‌اند از:

  • اشکال در بلع جامدات و مایعات
  • پس زدن غذای هضم نشده از معده به مری (رگورژیتاسیون؛ (regurgitation)
  • گاهی درد قفسه سینه
  • سرفه (به‌ویژه در وضعیت درازکش)
  • کاهش وزن ناشی از نخوردن مقدار کافی غذا

درمان‌های مرسوم :

پس از تشخیص بیماری به‌ وسیله پزشک، درمان‌های ضروری تجویز می‌شوند. تشخیص بیماری با استفاده از:

  • رادیوگرافی بلع باریم (barium swallow)
  • مانومتری یعنی اندازه‌گیری فشار داخل مری

صورت می‌گیرد.

  • سی‌تی‌اسکن قفسه سینه
  • آندوسکوپی مری

به‌منظور رد احتمال سرطان انجام می شود.

معمولا در آندوسکوپی، بافت داخلی مری طبیعی است. مانومتری مری به دلیل حساسیت بالا، آزمایش کلیدی تشخیص بیماری به شمار می‌آید.

مراحل انجام مانومتری

  1. برای انجام مانومتری، لوله نازکی از راه بینی وارد مری می‌شود.
  2. از بیمار خواسته می شود چند بار عمل بلع انجام دهد.
  3. حسگر تعبیه‌ شده در لوله، میزان انقباض‌های عضلانی را در بخش‌های مختلف مری در هنگام بلع اندازه‌گیری می‌کند.

معمولا در آشالازی، تشخیص به‌وسیله نمونه‌برداری در هنگام آندوسکوپی ضروری نیست. ولی درصورتی‌ که انجام شود، هیپرتروفی (افزایش رشد) بافت عضلانی و فقدان سلول‌های عصبی شبکه مینتریک (شبکه رشته‌های عصبی کنترل‌کننده حرکت مری) را نشان می‌دهد.

درمان آشالازی

درمان، عبارت است از مصرف داروهای کاهش‌دهنده فشار اسفنکتر تحتانی مری به‌ویژه:

  • داروهای مسدودکننده کانال کلسیم: مثل نیفدیپین، بانام تجارتی Adalat)
  • داروهای مسدودکننده کانال نیترات‌ها : مانند ایزوسورباید دی نیترات بانام تجارتی lsordil و نیتروگلیسیرین بانام تجارتی Nitrostat

متأسفانه این داروها غالبا چند ماه پس از مصرف بی‌اثر می‌شوند و عوارض جانبی ناخوشایندی مانند سردرد و تورم پاها را به همراه دارند. تزریق سم میکروب بوتولیسم موسوم به بوتولینوم (با نام تجارتی بوتاکس؛ Botox) به داخل اسفنکتر تحتانی مری، می‌تواند موجب فلج عضلات آن شود. ولی این اثر موقتی است و موجب بروز اسکار (بافت جوشگاهی) در اسفنکتر می‌شود. از این درمان فقط در افرادی که قادر به تحمل جراحی نیستند (مثلا اشخاص مسن و بیمار) استفاده می شود.

روش های درمانی دیگر

– متسع کردن مری با استفاده از قرار دادن بالون در سطح داخلی اسفنکتر تحتانی مری و دمیدن هوا در آن

– همچنین عمل جراحی هلر (Heller) : که عبارت است از بریدن مری در سطح طولی از قسمت بالای اسفنکتر تحتانی و ادامه دادن برش تا روی معده

در عمل هلر، فقط لایه های بیرونی عضلانی مری بریده می‌شود و لایه داخلی مخاطی آن دست نخورده باقی می‌ماند. سپس چینهایی در سطح فوندوس (قعر معده) در اطراف اسفنکتر تحتانی مری ایجاد می‌شود (فوندو پلیکاسیون؛ fundoplication) تا از برگشت اسید معده به مری که می‌تواند با گذشت زمان موجب تخریب جدی مری می‌شود، جلوگیری نماید.
این عمل که به آن میوتومی هلر (برش عضله به روش هلر) گفته می شود بهبود ۹۰% بیماران مبتلا به آشالازی را به همراه دارد.

بیماری آشالازی در اثر چه عواملی ایجادمی شود؟

بیماری آشالازی دو نوع است.

نوع اولیه

نمی توان عامل خاصی برای بیماری پیدا کرد. اکثر موارد بیماری را در ایالات متحده و بسیاری از کشورهای دیگر تشکیل می‌دهد.

نوع ثانویه

عواملی مانند تهاجم سرطان معده، به مری و نیز بیماری هایی مانند لنفوم، بیماری شاگاس، بعضی عفونتهای ویروسی، التهاب گوارشی (گاستروآنتریت) ائوزینوفیلیک و اختلالات تحلیل برنده دستگاه عصبی موجب بروز آشالازی می‌شوند.

منبع: کتاب راهنمای جامع سلامت در خانواده

برچسب ها

مسعود رازنهان

مسعود رازنهان هستم سردبیر محتوای مجله سلامتی حدودا 6 سال تجربه کاربری و فنی در تولید محتوا دارم امیدوارم محتواهای بنده مورد استفاده شما عزیزان گردد. خوشحال میشوم از طریق ایمیل : raznahan@shamimsalamati.ir نظرات خودتان را برایم ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن