پوست، مو و زیبایی

آلودگی به شپش و تخم شپش (رشک) و خارش شدید

آلودگی به شپش و تخم شپش (رشک)

رشک

انواع شپش شامل موارد زیر است که اغلب در اثر عدم رعایت بهداشت روی می دهد.

  • آلودگی به شپش سر (پدیکولوس هیومانوس کاپیتیس)
  • شپش تنه (شپش بدن؛ پدیکولوس هیومانوس کورپوریس)
  • شپش ناحیه شرمگاهی (شپش عانه؛ فتیروس پوبیس) 

 شپش ها، حشرات ریز انگلی هستند که خارش شدید ایجاد می کنند.
 شپش بدن، از خون انسان تغذیه میکند و عموما از راه لباس یا ملافه و پتو منتقل میشود و معمولا با جستجوی دقیق در چین های لباس یا ملافه فرد مبتلا می توان آن را پیدا کرد.

معمولا زخمهای شپش سر بر روی موها دیده میشود ولی خود شپش ها را فقط گاهی می‌توان روی موها دید.
این شپش ها معمولا به وسیله لباس، شانه و برس منتقل می شوند.
ضایعات ثانویه پوست سر،  خراشیدگی های قرمز رنگی هستند که در بعضی موارد، عفونت میکروبی ثانویه به آنها افزوده می شود.
و در نتیجه، موها به هم می چسبند و به صورت دلمه ای و بدبو در می آیند.

شپش ناحیه شرمگاهی (شپش عانه)

شبیه خرچنگ است و اکثرا از طریق تماس جنسی منتقل می شود. معمولا آلودگی به شپش عانه به موهای ناحیه تناسلی و شکم محدود می شود ولی به ندرت موهای زیر بغل، ابرو،  مژه ها و لبه موهای سر هم گرفتار می شوند. شپش در نزدیکی پوست، محکم به مو می چسبد و به شکل یک لکه زرد قهوه ای یا خاکستری دیده می شود.

 نخستین علامت آلودگی به شپش، خارش شدید ناحیه مبتلا است. افراد مبتلا به شپش بدن ممکن است در اثر خاراندن پوست دچار کهیر یا پوست رفتگی شوند. خراشیدگی شانه ها، خط کمربند و باسن دیده می شود. بزاق شپش در هنگام سوراخ کردن پوست، موجب خارش می شود.

شپش سر بر روی پوست سریافت می شود و پیدا کردن آن در ناحیه پشت گردن یا بالای گوشها آسان تر است. تخم شپش (رشک) را که شبیه جوانه قهوه ای ریز است می توان بر روی ساقه مو پیدا کرد.

درمان های مرسوم

 پس از تشخیص بیماری به وسیله پزشک، درمان با داروهایی مانند مالاتیون، پرمترین، لیندان و کروتامیتون انجام می شود.

 چند نوع لوسیون و شامپوی ضد شپش به طور نسخه‌ای و نیز بدون نیاز به نسخه در بازار وجود دارد.

 می توان پس از شامپو زدن موها، آنها را آغشته به سرکه کرد.
برای این کار باید یک دسته از مو را با پارچه ای که در سرکه خیس شده گرفت.
سپس موها را به طرف پایین کشید تا رشک های باقی مانده جدا شوند. این کار را باید آن قدر تکرار کرد تا تمام موها تمیز شوند.
می توان پس از شستشوی سر، شپش یا رشک ها را با  شانه دانه ریز پیدا و از پوست سر با موها جدا کرد.
این کار باید در همه افراد خانواده انجام شود.
می توان با مالیدن مقداری ماده حالت دهنده به یک شانه دانه ریز و سپس،  شانه کردن کامل موها،  شپش ها و رشک ها را جدا کرد.  باید این کار چند روز انجام شود تا تمام شپش ها و رشک ها جدا شوند.

 به جای این کار می توان از شانه هایی که به طور الکتریکی شارژ می شوند استفاده کرد و شپش ها را به وسیله آنها گرفت و کشت. این کار را باید به طور منظم انجام داد.

از شامپوهای ضد شپش نیز می توان استفاده کرد ولی در بعضی کشورها، شپش ها به این شامپوها مقاوم شده اند.

 اخیرا با استفاده از دارویی به نام دیمتکیون (dimeticon) که روی شپش ها را به طور فیزیکی می پوشاند و آنها را خفه میکند استفاده می شود.

 برای درمان شپش عانه، می توان با تجویز پزشک از مالاتیون، پرمترین، لیندان یا کروتامیتون استفاده کرد. بهتر است شریک جنسی فرد بیمار نیز درمان شود.

احتیاط

درباره درمان شپش به وسیله شامپو، در زیر ۲ ماهگی و نیز در زنان باردار با پزشک مشورت کنید.

خارش ناشی از شپش بدن با موارد زیر کنترل می شود:

  •  مالیدن روزی ۲ بار مخلوط فنول ۵/۰ درصد 
  • لوسیون کالامین 
  • خوردن قرص یا شربت آنتی هیستامین (همگی با تجویز پزشک) 

بهداشت محیط

درمان آلودگی به شپش باید برای تمام افراد خانواده فرد مبتلا انجام شود.

  • برای از بین بردن شپش های داخل لباس یا رختخواب باید آنها را در آب جوش شست.
  • با اتوی داغ اتوکشی کرد
  • به لباس ها و رختخواب،  پودر مالاتیون یک درصد پاشید.
  • شانه، برس و کلاه فرد مبتلا باید با آب داغ و صابون شسته و با حرارت بالا خشک شود.
  • فرش ها، تشک ها، بالش ها، مبلمان و صندلی های اتومبیل باید به طور کامل با  جاروبرقی تمیز شود.

پرسش و پاسخ

  • آیا کودک مبتلا به شپش می تواند به مدرسه برود؟

کودک آلوده باید حداقل تا انجام یک بار درمان (اولین شستشوی سر و بدن با شامپو) به مدرسه نرود.

  • آلودگی پلک به شپش را چگونه میتوان درمان کرد؟

 آلودگی پلک‌ها معمولا با مالیدن وازلین به لبه آنها برای مدت ۳ تا ۴ روز (با صلاحدید پزشک) درمان می‌شود.

منبع: کتاب راهنمای جامع سلامت در خانواده

الهام عروجی

«الهام عروجی»،‌ فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته‌ مدیریت اجرایی است. او از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز نموده است و ‌در حال حاضر تولید محتوا در زمینه‌ی تغذیه و سلامت را در شمیم سلامتی به عهده دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا