دارو

آمینوگلیکوزیدها یک رده مهم از آنتی‌بیوتیک‌ها هستند؛ عوارض و تداخلات

آمینوگلیکوزید( AMINOGLYCOSIDES)

آمینوگلیکوزیدها شامل  موارد زیل می باشد:

  • آمیکاسین
  • جنتامایسین
  • نئومایسین
  • پارومومایسین
  • استرپتومایسین 
  • توبرامایسین

تمام این آنتی‌بیوتیک‌ها باکتریسید هستند و در بعضی از باکتری‌های گرم مثبت و اغلب باکتری‌های گرم منفی مؤثر می‌باشند.
آمیکاسین، جنتامایسین و توبرامایسین روی پسودوموناس آئروژینوزا و استرپتومایسین بر مایکوباکتریوم توبرکولوزیس مؤثر هستند.
امروزه استرپتومایسین فقط برای درمان سل استفاده میشود.

آمینوگلیکوزیدها از راه دستگاه گوارش جذب نمی شوند اگرچه احتمال جذب این داروها در صورت وجود بیماری التهابی روده یا در نارسایی کلیه افزایش می یابد و به همین دلیل در درمان عفونت های سیستمیک به صورت تزریقی مصرف می شوند.

جذب این داروها پس از تزریق عضلانی سریع و کامل است. آمینوگلیکوزیدها از راه پوست نیز جذب می شوند. پس از جذب در اغلب بافت ها و مایعات بدن منتشر می شوند و بیشترین غلظت را در ادرار دارند. غلظت سرمی این داروها  ۰/۵-۱/۵ساعت پس از تزریق عضلانی وبهترتیپ ۱۵ و ۳۰ دقیقه پس از انفوزیون وریدی ۳۰ دقیقه ای و یک ساعته به حداکثر خود می رسد. دفع این داروها عمدتا به صورت کلیوی است و در صورت وجود عیب کار کلیه ممکن است در بدن تجمع یابند. نیمه عمر آمینوگلیکوزیدها ۴-۲ ساعت است که در صورت عیب کار کلیه ممکن است تا ۱۰۰ ساعت نیز افزایش یابد.

عوارض

اغلب عوارض جانبی آمینوگلیکوزیدها وابسته به مقدار مصرف هستند و از این رو، در تنظیم مقدار مصرف آنها باید دقت کرد و در صورت امکان نباید دوره درمان را بیش از ۷ روز ادامه داد.
مهمترین عوارض این داروها مسمومیت گوشی و تا اندازه‌ای مسمومیت کلیوی است.
این عوارض عموما در افراد کهنسال با بیماران مبتلا به نارسایی کلیه شایع تر هستند.
در صورت ابتلای بیمار به نارسایی کلیه (یا ایجاد غلظت پلاسمایی زیاد دارو پس از هر نوبت مصرف دارو)، فاصله بین دفعات مصرف دارو باید افزایش یابد.
اگر نارسایی کلیه شدید باشد. مقدار مصرف دارو را نیز باید کاهش داد.

تداخلات

  • آمینوگلیکوزیدها ممکن است انتقال پیام‌های عصبی عضلانی را مختل سازند و نباید برای بیماران مبتلا به میاستنی گراو تجویز شوند.
  • تجویز مقادیر زیاد این داروها در حین عمل جراحی ممکن است موجب بروز سندرم زودگذر میاستنی گراو در بیماران با عملکرد طبیعی عصب-عضله شود.
  • مصرف همزمان آمینوگلیکوزیدها با داروهای مدر بالقوه سمی برای گوش (مانند فوروزماید و اسید آتاکرینیک) ممنوع است و در صورت لزوم مصرف همزمان هردو دارو، باید فاصله بین مصرف آنها را تاحدامکان افزایش داد.
  • در صورت لزوم مصرف همزمان آمینوگلیکوزیدها با آنتی بیوتیک‌های بتالاکتام (پنی‌سیلین ها و سفالوسپورین ها) از مخلوط کردن دو دارو باید خودداری کرد، چرا که هر دو دارو تاحد زیادی بی اثر خواهند شد، در اینگونه موارد، دو دارو را باید جداگانه و در دو نقطه تزریق کرد. همچنین، نباید دو دارو را در یک محلول انفوزیون مخلوط کرد.

الهام عروجی

«الهام عروجی»،‌ فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته‌ مدیریت اجرایی است. او از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز نموده است و ‌در حال حاضر تولید محتوا در زمینه‌ی تغذیه و سلامت را در شمیم سلامتی به عهده دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا