بیماری

 اختلال کلیه|وجود پروتئین در ادرار

 اختلال کلیه|وجود پروتئین در ادرار

وجود مقادیر غیر طبیعی پروتئین در ادرار (پروتئینوری؛ proteinuria) از اختلالات مهم کلیوی به شمار می آید.
پروتئین‌ها جزء اساسی تمام بخش های بدن، از جمله عضلات، استخوان ها، مو و ناخن را تشکیل می دهند. پروتئین‌های موجود در خون نیز عملکردهای مهمی دارند.

عملکرد پروتئین‌ها شامل:

  • موجب محافظت فرد در برابر عفونت
  • کمک به لخته شدن خون
  • حفظ مقدار صحیح مایع در گردش بدن، است.

فیلتراسیون کلیه:

در هنگام عبور خون از کلیه های سالم، کلیه ها مواد زاید آن را تصفیه و تخلیه میکنند و مواد مورد نیاز، مانند پروتئین ها را به خون باز می گردانند.
مولکول اکثر پروتئین ها به حدی بزرگ است که از صافی کلیه رد نمی شود و در نتیجه اغلب پروتئین ها وارد ادرار نمی شوند ولی هنگامی که صافی های کلیه، یعنی گلومرول ها دچار آسیب شده باشند، پروتئین ها از خون وارد ادرار می شوند.

احتمال حضور آلبومین (که نوعی پروتئین محلول در آب است) در ادرار بیش از سایر پروتئین ها است و گاهی به جای لغت پروتئینوری، به طور اختصاصی از واژه «آلبومینوری»، استفاده می شود که هنگامی است که در آزمایش ادرار به طور اختصاصی وجود آلبومین تشخیص داده می شود. آلبومین موجب احتباس مایعات در بدن می شود و مانند اسفنج، آب بافت های بدن را به خود می گیرد.

وجود التهاب در گلومرول ها و بسیاری از بیماری‌ها می توانند موجب این التهاب و حضور پروتئین در ادرار شود.

تحقیقات نشان داده اند که مقدار و نوع پروتئینوری (اینکه آیا پروتئین های موجود در ادرار فقط از نوع آلبومین هستند یا از سایر پروتئین‌ها هم تشکیل شده اند) قویا میزان آسیب کلیوی و در خطر بودن یا نبودن فرد از نظر ابتلا به نارسایی پیشرونده کلیه را مشخص می کند.

علل ایجاد این اختلال در کلیه:

اشخاص مبتلا به دیابت، پرفشاری خون و افراد دارای زمینه فامیلی مشخص در خطر ابتلا به پروتئینوری قرار دارند.
در ایالات متحده، دیابت نخستین علت بروز بیماری کلیوی مرحله انتهایی ناشی از بیماری مزمن کلیه است.
در دیابت نوع ۱ و ۲، نخستین علامت اختلال کلیه، دفع مقادیر آلبومین در ادرار است که میکروآلبومینوری نامیده می‌شود.
با کاهش بیشتر عملکرد کلیه، مقدار آلبومین موجود در ادرار افزایش می یابد و میکروآلبومینوری به پروتئینوری کامل تبدیل می‌شود.
پرفشاری خون (فشار خون بالا)، دومین عامل ایجاد بیماری کلیوی مرحله انتهایی است و وجود پروتئینوری در فرد مبتلا به فشار خون بالا، نشان دهنده کاهش عملکرد کلیه است و در صورتی که فشار خون بالا کنترل نشود می تواند به طرف نارسایی کامل کلیه پیشرفت کند.

 علایم و نشانه های پروتئینوری عبارتند از:

ادرار کف آلود، تورم دست ها، پاها، شکم و صورت که همگی علایم از دست رفتن مقدار بسیار زیادی از پروتئین های بدن هستند ولی به طور شایع تر، پروتئینوری با هیچ علامت و نشانه ای همراه نیست و فقط در آزمایش ادرار مشخص می شود.

درمان های مرسوم

پزشک پس از تشخیص پروتئینوری اقدام به درمان آن می کند.

برای تشخیص پروتئینوری از نوار شیمیایی مخصوصی که در داخل ادرار فرو برده می شود استفاده می کنند.
در صورت وجود پروتئین در ادرار، نوار مزبور تغییر رنگ می دهد.
در افرادی که در خطر ابتلا به بیماری کلیوی قرار دارند مقدار دقیق پروتئین یا آلبومین اندازه گیری می شود.
می‌توان از تعیین نسبت پروتئین به کراتینین ، یا نسبت آلبومین به کراتینین در ادرار برای مشخص نمودن مقادیر کمتر پروتئین به منظور تشخیص بیماری کلیوی استفاده کرد.
اندازه گیری مقدار کراتینین سرم خون و نیتروژن اوره خون نیز ضرورت دارد. بالا بودن مقدار کراتینین  و BUN حاکی از اختلال عملکرد کلیه است.
برای درمان پروتئینوری، باید بیماری زمینه ای ایجاد کننده آن (مثل دیابت یا پرفشاری خون) را درمان نمود.

درمان تغذیه ای

محدود کردن مقدار نمک طعام و پروتئین مصرفی ضرورت دارد.

پرسش و پاسخ

  • نوارهای تشخیص وجود پروتئین در ادرار از چه میزان دقت برخوردار هستند؟

اخیرا نوارهای فوق حساسی در دسترس قرار گرفته اند که میکرو آلبومینوری (۳۰ تا ۳۰۰ میلی گرم پروتئین در ادرار شبانه روز) را اندازه گیری می کنند و می توان با استفاده از آنها بیماری گلومرولی نشان دهنده آسیب کلیوی ناشی از دیابت شیرین را در اوایل ابتلا به آن تشخیص داد.

منبع: کتاب راهنمای جامع سلامت در خانواده

برچسب ها

الهام عروجی

کارشناسی ارشد رشته مدیریت اجرایی که از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه ای خود را آغاز نموده ام. در حال حاضر مفتخر به همکاری در تیم متخصصان شمیم سلامتی می‌باشم.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن