خرید آنلاین دارو از داروخانه آنلاین داروپین
بیماری

التهاب روده (IBD) چگونه ایجاد می شود | مکانیزم، علائم و درمان

در این مقاله شما را با بیماری التهابی روده (IBD) و بیماری کرون و تغذیه درمانی آن آشنا می کنیم.

بیماری التهابی روده
بیماری التهابی روده (IBD) چیست؟

بیماری التهابی روده (IBD) چیست؟

IBD  به معنای بیماری التهابی روده است. در واقع IBD التهاب مزمنی است که در دیواره روده وجود دارد اما ممکن است سال‌ها طول بکشد.
بیماری التهابی روده نسبتاً شایع است، در ایران هم بیماری شایعی محسوب می شود، مثلاً در تهران با موارد زیادی از آن مواجه هستیم.

بیماری التهابی روده (IBD) به دو گروه اصلی تقسیم می شود:

۱- کولیت اولسروز
۲- بیماری کرون

بیماری التهابی روده در جوامعی که از نظر اقتصادی اجتماعی در شرایط بالاتری هستند بیشتر است. همچنین در جوامع شهری نسبت به روستایی شایع تر است.
این بیماری مرگ و میر هم ممکن است داشته باشد. اوج مرگ و میرهای این بیماری در سال اول آن است.

عوامل مختلفی احتمال بروز بیماری التهابی روده را افزایش می‌دهند مانند:

  • کشیدن سیگار
  • مصرف قرص‌های ضدبارداری
  • اثر ارتباط فامیلی

زمینه‌های ژنتیکی نیز در این بیماری هم قطعی است به این معنی که مثلاً اگر یکی از والدین این بیماری را داشته باشد، ۱۰ درصد فرزند آنها هم بیماری التهابی روده را دارد و اگر هردوی والدین IBD داشته باشند احتمال بروز این بیماری در فرزندان آنها ۳۶ درصد است.
این به این معنی است که زمینه خانوادگی و ژنتیک قطعی است.

مکانیسم عمل

مکانیسم عمل بیماری التهابی روده به این ترتیب است که سیستم ایمنی روده نسبت به آنتی ژن هایی که باید وارد دستگاه شود مانند مواد غذایئ و فلور طبیعی روده واکنش می دهد و ما با پاسخ غیر متعارف و غیر معمول سیستم ایمنی روده‌ای به فلور طبیعی نرمال دستگاه گوارش و مواد غذایی روبرو می‌شویم.
این واکنش غیر طبیعی منجر به ایجاد التهاب می‌شود و این همان التهاب مزمن یا IBD است.

پس در بیماری التهابی روده در واقع  در فردی که استعداد ژنتیکی دارد، سیستم ایمنی روده‌ای توسط یک محرک تحریک می شود و پاسخ و واکنش غیر متعارف به آنچه نباید بدهد را نشان می‌دهد و همانطور که گفته شد سیگار و قرص‌های ضدبارداری از جمله این محرک‌ها هستند.

بیشتر بخوانید: انسداد روده چیست؟ علل، علائم، عوارض و راه های درمان آن
بیشتر بخوانید: پولیپ روده بزرگ چیست؟ علل، علائم، عوارض و راه های درمان آن
بیشتر بخوانید: روده و سندرم تحریک پذیر روده چیست و چگونه میتوانیم آن را درمان کنیم
بیشتر بخوانید: التهاب روده، نگاهی جامع بر شایع‌ترین بیماری‌های التهابی روده و درمان آنها
بیشتر بخوانید: کلم از سرطان روده بزرگ پیشگیری می‌کند

بیماری التهابی روده

بیماری کرون

در بیماری کرون، التهاب ممکن است از دهان تا مقعد را در بر گیرد و بر خلاف کولیت اولسروز است که درگیری در حد مخاط و زیر مخاط است در بیماری کرون تمام ضخامت دیواره دستگاه گوارش را در بر می گیرد.

علایم کرون

در این بیماری چون طیف وسیعی از بدن را در بر می گیرد بسته به اینکه کدام قسمت را درگیر کند علایم متفاوتی از خود نشان می‌دهد.

در حالت اول بیمار ممکن است با موارد زیر مواجه میشود:

  • دردهای کرامپی
  • اسهال
  • درد هایی در سمت راست تحتانی شکم
  • دردی که قبل دفع مدفوع شدید و بعد از دفع تسکین پیدا می کند
  •  این افراد ممکن است دچار اسهال و بی اشتهایی و ترس از غذا خوردن شوند.

 حالت دوم

در حالت دوم بیمار با سوء جذب مواجه می شود مشکل اصلی در این حالت سندرم سوءجذب است بنابراین بیمار کاهش وزن پیدا می‌کند اختلالات جذب پیدا می‌کند مثلاً پروتئین قند و چربی جذب نمی شوند و علائمی متناسب با آن پیدا می‌کند. پس شخص مبتلا  احتمالاً  آنمی فقر آهن دارد چون آهن جذب نمی کند یا عدم جذب ویتامین B۱۲ و اسید فولیک دارد.

 حالت سوم

اگر این بیماری ناحیه مقعد را درگیر کند بیمار با التهاب در مقعد و دردهای شدید مقعدی هنگام دفع مدفوع خونریزی به صورت خون تازه مواجه خواهد شد.

 حالت چهارم

اگر درگیری در معده و دوازدهه باشد بیمار اختلالات هضم پیدا میکند تهوع، استفراغ و دل درد هم  ممکن است داشته باشد.

تشخیص کرون

تشخیص کسانی که مبتلا به بیماری کرون هستند تشخیص کلینیکال است یعنی فرد با یک سری علائم مبهم مانند دل درد و دل پیچه، زورپیچ و خونریزی مراجعه می‌کند و سپس پزشک معالج کولونوسکوپی و آندوسکوپی را تجویز می‌کند و با تشخیص التهاب می توان بیماری IBD را تشخیص داد.

اهداف اصلی در که در درمان دنبال می‌شود:

  1. جایگزین‌کردن فلوئید و الکترولیت هایی که در طول اسهال و استفراغ از دست رفته‌اند.
  2. به منظور اصلاح سوء جذب یا کم خونی ایجاد شده ذخایر مواد مغذی را دوباره پر کنید.
  3. عدم تحمل لاکتوز و گلوتن که ممکن است به وجود بیاید را کنترل کنیم.
  4. درمان آسیب های مخاطی
    درمان آسیب های مخاطی می‌تواند روند طبیعی بیماری را با کاهش نیاز به جراحی و بستری شدن کاهش دهد.
  5. بهبود درمان با فراهم کردن غذاهایی که حاوی اسیدهای چرب کوتاه زنجیر و گلوتامین هستند.
  6. کاهش ریسک عفونت ها
    یکی از عفونت‌های احتمالی که معمولاً همراه با کرون دیده می‌شود پنومونی است.
  7. کاهش فرایند التهاب (مصرف روغن ماهی شدت علائم را کاهش میدهد)
  8. اطمینان از کفایت سطح مواد معدنی (بررسی سطح سرمی ویتامین D و مکمل های مورد نیاز)  ممکن است سطح آهن  کاهش پیدا کند.
  9. مصرف غذاهای آنتی اکسیدان باید افزایش پیدا کند.

پیشنهادهای غذایی

انرژی مورد نیاز برای افراد بزرگسال بر اساس BMI فعلی آنها تخمین زده میشود.
به این ترتیب که:
BMI کمتر از ۱۵: نیازمند به ۳۵ الی ۴۵ کیلو کالری به ازای هر کیلوگرم وزن بدن
BMI بین ۱۵ تا ۱۹: نیازمند ۳۰ الی ۳۵ کیلو کالری به ازای هر کیلوگرم وزن بدن
BMI بین ۲۰ تا ۲۹: نیازمند ۲۵ الی ۳۰ کالری به ازای هر کیلوگرم وزن بدن
BMI بالاتر از۳۰: نیازمند ۱۵ الی ۲۵ کیلو کالری به ازای هر کیلو گرم

بیشتر بخوانید: BMI چیست؟ 

وجود میوه زیاد و فیبر در رژیم غذایی می تواند کمک کننده باشد.
در موارد انسداد یا وجود فیستول از رژیم غذایی کم فیبر استفاده کنید که دارای پروتئین بالایی باشد.

مصرف امگا۳ هم میتواند مفید باشد.

تغذیه حمایتی قبل از عمل می‌توان مشکلات ناتوانی و سوء تغذیه بیمار را جبران کند.

رژیم‌ غذایی بیمار را با استفاده از مولتی ویتامین و مواد معدنی تکمیل کنید.

ویتامین ها و مواد معدنی توصیه شده‌ی اکید شامل:

  • ویتامین B12
  • تیامین
  • فولات
  • ویتامین E
  • زینک
  • ویتامین D
  • کلسیم
  • منیزیم
  • آهن

ویتامین A و k باید هر روز به بیمار داده شود.

اگر قطع روده بیشتر از ۲۰۰ سانتی متر باشد احتمال کمبود سلنیوم وجود دارد پس بیمار باید تحت نظر باشد.

در صورت عدم تحمل لاکتوز، آن را از رژیم غذایی بیمار کاهش دهید.

عدم تحمل گلوتن و گندم نیز باید چک شود.

سیر پیشرفت بیماری باید کنترل شود. ممکن است وعده های غذایی کوچک و مکرر بهتر تحمل شوند.

 

منبع: Nutrition and diagnosis – Related care

برچسب ها

الهام عروجی

کارشناسی ارشد رشته مدیریت اجرایی که از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه ای خود را آغاز نموده ام. در حال حاضر مفتخر به همکاری در تیم متخصصان شمیم سلامتی می‌باشم.

پاسخی بگذارید

بستن