بیماری

جداشدگی شبکیه | علل، علائم و راه های درمان آن

جداشدگی شبکیه

جداشدگی شبکیه (retinal detachment) به معنی جدا شدن شبکیه از لایه اپی تلیوم پوششی رنگدانه ای زیر و پشت آن است که معمولا در اثر سوراخ یا پاره شدن شبکیه روی می دهد و باعث می شود زجاجیه به ناحیه بین مشیمیه و شبکیه نشت کند و تصویر به خوبی بر روی شبکیه تشکیل نشود و اختلال میدان بینایی و سپس کاهش شدید بینایی و درصورت عدم درمان، نابینایی به وجود آید.

علل ایجاد

  • ضربه شدید به چشم یا سر، مانند له شدگی یا زخم نافذ باشد
  • اختلال در اثر تغییرات داخلی زجاجیه به دلیل افزایش سن، یا با شیوع کمتر
  • التهاب قسمت داخلی چشم
  • جداشدگی شبکیه به دنبال اعمال جراحی مانند جراحی آب مروارید
  • دیابت

توجه

جداشدگی شبکیه تقریبا یک اورژانس است و با بروز علایم و نشانه‌های آن باید فورا به چشم پزشک مراجعه نمود.

گاهی جداشدگی شبکیه ارثی است و حتی احتمال بروز آن در نوزادان و کودکان وجود دارد.

علائم و نشانه‌های جدا شدگی پرده شبکیه چشم

علائم زیر معمولاً در یک چشم رخ می‌دهد، ولی گاهی هر دو چشم درگیرند:

  •  جرقه‌های نورانی در میدان بینایی‌
  • نقاط شناور در میدان بینایی‌
  • تاری دید
  • موج‌دار دیدن تصاویر (گاهی)
  • از دست دادن تدریجی بینایی. از آنجا که این حالت بسیار آهسته بروز می‌کند بیمار ممکن است متوجه آن نگردد.

درمان های مرسوم

پس از تشخیص بیماری که به وسیله چشم پزشک و از طریق معاینه ته چشم با دستگاه افتالموسکوپ صورت می گیرد، درمان بر حسب نوع جداشدگی شبکیه آغاز می شود. اگر پارگی شبکیه در مراحل اولیه باشد که هنوز منجر به جداشدگی شبکیه نشده است درمان عبارت است از ترمیم پارگی با لیزر (با ایجاد سوختگی های کوچک در اطراف لبه پارگی) یا کرایوپکسی (منجمد کردن لبه های پارگی با منجمد کردن آن) که هر دو روش را می توان به طور سرپایی انجام داد. اگر پارگی شبکیه منجر به جداشدگی آن شده باشد، بیمار در بیمارستان بستری می شود و طی عمل جراحی، لایه عصبی چشم را که از لایه زیرین خود جدا شده به آن نزدیک می کنند.

یک روش جراحی، روش اسکلرال باکلینگ (S.B) است که طی آن، نوار لاستیکی مخصوصی را بر روی کره چشم میدوزند. در موارد شدید عمل ویترکتومی (خارج کردن زجاجیه و قرار دادن سرم نمکی، گاز یا روغن سیلیکون به جای آن) انجام میشود. گاز تزریق شده به تدریج از داخل چشم جذب میشود ولی روغن، باید طی یک جراحی دیگر از چشم خارج شود.

مراقبت های پس از عمل جراحی

اکثر بیماران در دو روز اول پس از جراحی دچار تهوع و استفراغ می شوند و از این رو باید از آب میوه و غذاهای کم حجم استفاده نمایند‌.

بستن چشم ها به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از عمل، در بعضی موارد ضرورت دارد. در این صورت، چشم سالم را می توان فقط در مواقع بسیار لازم باز کرد.

در صورتی که طی عمل جراحی، در داخل چشم گاز تزریق شده است، بیمار باید در چند روز اول سر خود را در وضعیت خاصی که پزشک با توجه به محل پارگی و نوع جراحی دستور می دهد قرار دهد. اگر طی عمل جراحی روغن تزریق شده باشد باید بیمار در چند روز اول بعد از جراحی بر روی شکم و یا در حالت نشسته بخوابد شستن صورت در روز بعد از عمل جراحی مانعی ندارد.

استراحت بعد ازعمل، نسبی است.

برای تمیز کردن اطراف چشم، پس از جراحی حتما باید از پنبه تمیز (نه پارچه‌های خشن یا دستمال‌کاغذی) استفاده شود.

معمولا اگر عارضه ای ایجاد نشود بیمار می تواند از روز پنجم بعد از عمل استحمام کند.

نماز خواندن (و حتی سجده کردن)، مطالعه، تماشای تلویزیون و فعالیتهای عادی زندگی (به شرطی که نحوه صحیح قرار گرفتن سر رعایت شود) بدون مانع است.

پرسش و پاسخ

  • آیا فردی که تحت عمل جراحی جداشدگی شبکیه قرار گرفته می تواند به مسافرت برود؟

پس از جراحی جداشدگی شبکیه، مسافرت با اتومبیل و قطار بدون مانع است ولی مسافرت با هواپیما در مواردی که گاز یا هوا در چشم تزریق شده باشد باید با نظر پزشک معالج انجام شود. در روزهای اول بعد از عمل بهتر است بیمار از صعود به ارتفاعات و پرواز با هواپیما خودداری نماید.

  • چه مدت پس از عمل جراحی، دید بیمار باز می گردد؟

چنان چه قبل از عمل جراحی، دید بیمار کم نشده باشد بعد از جراحی موفق، با جلوگیری از پیشرفت جداشدگی شبکیه، دید قبلی حفظ می شود و در صورتی که دید کاهش یافته باشد پس از جراحی موفق، دید بیمار به تدریج افزایش می یابد و پس از چند ماه به حداکثر می رسد. گاهی علی رغم جراحی موفقیت آمیز شبکیه، دید بیمار افت می کند. همچنین ممکن است پس از عمل، فرد نیاز به عینک پیدا کند یا شماره عینک قبلی وی تغییر یابد. در روز بعد از عمل به دلیل خراش قرنیه یا وجود گاز در داخل چشم، بینایی کم است ولی پس از چند روز بهبود می یابد.

منبع: کتاب راهنمای جامع سلامت در خانواده

الهام عروجی

«الهام عروجی»،‌ فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته‌ مدیریت اجرایی است. او از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز نموده است و ‌در حال حاضر تولید محتوا در زمینه‌ی تغذیه و سلامت را در شمیم سلامتی به عهده دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

دکمه بازگشت به بالا