خرید آنلاین دارو از داروخانه آنلاین داروپین
آموزش شیوه نگهداری کودک

روش صحیح شیر دادن به نوزاد

فواید مصرف شیر مادر

طبیعتا همه پزشکان و متخصصان تغذیه تاکید دارند که مادران تا حد امکان از شیر خود برای تغذیه نوزاد استفاده نمایند.امکان استفاده مجدد شیر خشک موجود در شیشه شیر که از وعده قبل باقیمانده، برای وعده بعدی نوزاد مناسب نیست.شیر مادر بهترین و کامل ترین غذا برای کودکان است. اما گاهی به ناچار و به دلایلی نمی توان کودک را با شیر مادر تغذیه کرد. در این مواقع باید ضمن رعایت نکاتی، از شیر خشک استفاده نمود.

اهمیت شیرمادر در تغذیه کودک

طبیعتا همه پزشکان و متخصصان تغذیه تاکید دارند که مادران تا حد امکان از شیر خود برای تغذیه نوزاد استفاده نمایند. حتی عنوان می شود تا سن ۲ سالگی کودک از شیر مادر تغذیه نماید تا از بروز بسیاری از بیماری های مزمن در سال های بزرگسالی در او پیشگیری شود. شیر مادر علاوه بر این که از نظر اقتصادی بسیار مقرون به صرفه است؛ از لحاظ بهداشتی نیز نسبت به سایر شیرهای سنتتیک بهتر می باشد.
همچنین حجم بالایی از مواد مغذی و ترکیبات تقویت کننده سیستم ایمنی نوزاد را در خود دارد، به همین دلیل توصیه می شود که اولین انتخاب برای تغذیه نوزاد حتما شیر مادر باشد، اما در برخی موارد مانند کم بودن حجم شیر مادر، عدم نوشیدن شیر از پستان مادر توسط نوزاد و یا تمایل مادر به دادن شیرخشک به نوزاد باعث می شود تا بسیاری از مادران در برهه ای از دوران شیردهی به سمت مصرف شیرهای خشک روی بیاورند و نوزاد خود را با انواع شیرهای خشک تغذیه نمایند. در این مورد ضروری است که به چند نکته مهم توجه شود.

 

 

رعایت نکات مهم در تغذیه با شیر خشک

نکته ۱: توجه به انتخاب صحیح شیرخشک:امروزه متناسب با سن نوزاد و کودک و بر اساس نیازهای او، نوع شیرخشک مصرفی نیز متفاوت می باشد.
بنابراین در اولین قدم والدین باید با مشاوره با یک متخصص تغذیه یا پزشک اطفال آگاهی های لازم را برای تهیه مناسب ترین نوع شیرخشک کسب نمایند.

نکته ۲: دقت در زمان تهیه شیرخشک:قطعا شیر مادر از لحاظ بهداشتی مشکلی در برندارد، اما در مورد تهیه شیرخشک باید دقت شود که حتما از آب جوشیده شده و در شیشه استریل، شیر خشک تهیه شود.به علاوه این که شیر خشک تهیه شده باید سریعا مورد استفاده قرار گیرد.

نکته ۳:در صورت نیاز نوزاد باید حتما از شیرخشک های غنی شده استفاده شود.
در صورتی که رشد نوزاد کم می باشد، حتما ضروری است که از شیرخشک های غنی شده برای او استفاده شود.

نکته ۴:انتخاب سرپستانکی که شبیه نوک پستان مادر باشد، می تواند نوزاد را به مصرف بیشتر شیر ترغیب نماید.
در کل نوع سرپستانک باید به گونه ای باشد تا نوزاد را ترغیب به مکیدن بیشتر شیر نماید.

نکته ۵: شیر خشک های آماده شده ای که باقیمانده اند باید دور ریخته شوند.
باید توجه شود که امکان استفاده مجدد شیر خشک موجود در شیشه شیر که از وعده قبل باقیمانده، برای وعده بعدی مناسب نیست و حتما باید دور ریخته شود.

نکته ۶: سعی گردد حجم زیادتر از نیاز نوزاد یا کودک به او شیر خشک داده نشود.
چون که نوشیدن زیاد شیرخشک با افزایش وزن بدن و ماندگاری چاقی در سنین بالاتر در ارتباط مستقیم می باشد.

 

زمان شیر دادن به نوزاد مهربان باشید

  • برای بعضی‌ها دیگر نگرانی نازایی و ناباروری تمام شده،
  • نوزادی که ۹ ماه درون شکم شما بوده و از خون شما تغذیه کرده است،
  • نوزادی که تمام حرف‌های شما را می‌شنیده و احساسات شما را درک می‌کرده،
  • اکنون به دنیایی ناشناخته آمده و تنها مادرش را می‌شناسد.
  • هنگام شیر دادن او را نوازش کنید و با او به آرامی و مهربانی سخن بگویید.
  • مادر باید به او کمک کند تا فکر کند که دنیا محل امن و زیبایی است،
  • محبت، توجه و ایجاد حس امنیتی که شما برای او ایجاد خواهید کرد،
  • بر تمام زندگی او در آینده تاثیر مثبت خواهد گذاشت.
  • راستی در حین شیر دادن به نوزاد می‌توانید از آهنگ دوران بارداری استفاده کنید.

خواص شیر مادر برای کودک در تامین مواد مغذی

  1. ترکیبات شیر مادر دارای اسیدهای آمینه‌ای است که در رشد و تکامل مغز در دوره شیرخواری مؤثر بوده و حاوی انواع ویتامین‌های محلول در چربی مثل A, E, K, D است.
  2. ضد میکروب است.
  3. در کاهش مرگ و میر نوزاد موثر است.
  4. سبب می‌شود که شیرخواران به نسبت کمتری دچار کم خونی و یا چاقی گردند.
  5. میزان ظهور و بروز علائم حساسیت را می‌کاهد.
  6. نسبت به شیر گاو دارای املاح کمتری بوده و بنابراین به راحتی از معده تخلیه می‌گردد.
  7. از نظر اقتصادی مقرون به صرفه بوده و همیشه در دسترس است.
  8. کاهش رشد جمعیت، به دلیل عدم تخمک‌گذاری در زنان
  9. باعث ارتباط نزدیک و صمیمانه بین مادر و شیرخوار می‌شود. سلامت روانی نوازد شیرخواره را تضمین می‌کند.
  10. از آنجایی که هنگام شیر دادن، درجه حرارت پوست سینه بالا می‌رود، رحم به طور موزون جمع شده و خونریزی مادر بعد از زایمان، کاهش می‌یابد.
  11. از سرطان پستان پیشگیری می‌کند.

ترکیبات موجود در شیر مادر

ترکیبات و محتویات شیر مادر تمام آن چیزی است که نوزاد تا ۶ ماهگی برای رشد و نمو به آن احتیاج دارد.
ویتامین E – ویتامین K – اسید آمینه و غیره.
چربی شیر مادر چقدر است؟ در هر ۱۰۰ گرم ۴٫۴ g چربی در شیر مادر وجود دارد.
تغییرات سینه که از علائم بارداری با شما هستند اکنون مایه حیات نوزاد را تامین می‌کنند.
در جدول زیر مواد تشکیل دهنده در ۱۰۰ گرم شیر مادر را می‌توانید مشاهده بفرمایید.
انرژی ۱۰۰ گرم شیر انسان ۶۹ کیلو کالری می‌باشد.

چربی کل     ⇐   ۴/۴ گرم پروتئین    ⇐   ۱ گرم
چربی اشباع    ⇐   ۲ گرم ویتامین آ  ⇐  ۲۱۲IU
چربی تک اشباع نشده    ⇐   ۰٫۵ گرم کلسیم  ⇐ ۳۲ میلی‌گرم
کلسترول    ⇐   ۱۴ میلی‌گرم ویتامین D دی  ⇐ ۳IU
سدیم    ⇐    ۱۴ میلی‌گرم ویتامین ب۱۲  ⇐  ۰.۱µg
پتاسیم    ⇐   ۵۱ میلی‌گرم ویتامین ث ⇐ ۵ میلی گرم
کربوهیدرات کل    ⇐   ۷ گرم آهن  ⇐ ۰ میلی‌گرم
قند    ⇐   ۷ گرم منیزیم   ⇐ ۳ میلی گرم

آغوز شیر مادر چیست؟

اولین شیری که در پستان مادر تولید و از آن خارج می‌گردد، آغوز گفته می‌شود.
آغوز در روزهای اول سفت، زرد، غلیظ و چرب بوده و حاوی پادتن‌ها، گلبول‌های سفید و ایمونو گلوبولین A می‌باشد.

خواص شیر آغوز مادر

  • اولین و بهترین واکسن علیه بیماری‌های عفونی است.
  • بنابراین آغوز توانایی این را داشته که در نخستین روزهای تولد نوزاد او راه به نوعی واکسینه کند.
  • آغوز غنی از پروتیین‌ها و پادتن‌های ایمنی بخش است.
  • در گذشته به اشتباه تصور می‌شد که خوردن آغوز سبب ابتلای نوزاد به زردی می‌گردد،
    در صورتی که نه تنها سبب زردی نمی‌گردد، بلکه باعث ایمنی او در برابر بیماری‌ها می‌شود.
  • آغوز میزان ابتلای نوزاد به عفونت‌های گوارشی و تنفسی را کاسته و ایمونوگلوبولین‌های موجود در آن،
    از چسبیدن باکتری‌ها به روده و دستگاه تنفسی نوزاد می‌کاهد.

شیر کامل مادر

پس از گذشت ۱ تا ۲ هفته، شیر از نظر کمیت تغییر کرده، زیاد شده و دارای رنگ و ترکیب متفاوتی می‌شود،
این شیر که رقیق‌تر است، آبی رنگ و آبکی به نظر می‌رسد.
این شیر همان شیر کامل بوده که محتوی تمام موادی است که شیرخوار جهت رشد به آن نیاز دارد.

ابتدا و انتهای شیر دادن به چه صورت است؟

شیر ابتدایی در شروع شیر دادن به نوزاد ترشح شده، آبی رنگ و آبکی به نظر رسیده و غنی از پروتئن، لاکتوز، ویتامین‌ها، املاح و آب است.
شیر انتهایی سفید رنگ بوده و حاوی چربی می‌باشد. این چربی انرژی است.
برای رشد و تکامل شیرخوار هر دو شیر موردنیاز بوده برای همین ضروری است:
که مادر پس از اتمام تغذیه، سینه را از دهان نوزاد شیرخوار بیرون نیاورد، تا به اندازه کافی شیر انتهایی بخورد.

بعد از زایمان باید این مسائل بدانید

  1. چند روز طول می‌کشد تا شیر در پستان‌ها جریان یابد.
    بنابراین ممکن است پستان‌ها در چند روز اول پس از زایمان خالی به نظر برسند.
  2. با شروع ترشح شیر از نوک پستان‌ها، برای چند روز متورم و سفت می‌شوند که طبعی است.
  3. در طی روزهای اولیه شیردهی به نوزاد، مادر احساس درد ناحیه رحم کرده و مقداری خون از رحم خارج می‌شود،
    که این وضعیت هم عادی و طبیعی است
  4. به هیچ‌وجه کُلستروم (آغوز) را نباید دور ریخت، زیرا علاوه بر مواد مورد نیازی که دارد،
    باعث دفع مدفوع اولیه نوزاد می‌گردد.
  5. به هیچ‌وجه نباید به نوزاد غذاهایی مانند آب قند، شیر گاو و غیره دارد.
  6. تکرار در مکیدن پستان در شیر دادن به نوزاد سبب می‌شود تا شیر جریان یافته و دوباره تولید و افزایش یابد.
  7. باید اجازه داد تا شیرخوار آن قدر بمکد تا خودش سینه را رها کند.
    سپس پستان دیگر را به او عرضه کنید و اگر میل نداشت می‌توان در وعده بعدی شیردهی را از پستانی که تخلیه نشده آغاز کنید.
  8. مکیدن پستان در شب به ادامه تولید شیر کمک می‌کند
  9. برای شستشوی پستان‌ها قبل از شیردهی ضروری نبوده و بعد از خاتمه شیردهی و پوشاندن سینه‌ها،
    یک قطره شیر را باید در نوک پستان‌ها گذاشت تا در معرض هوا خشک گردد و بدین ترتیب از آسیب دیدن نوک پستان جلوگیری کرد.

وضعیت صحیح نوزاد هنگام شیر خوردن:

  1. صورت شیرخوار باید مقابل پستان مادر باشد.
  2. شیرخوار باید از پشت شانه‌هایش حمایت گردد
  3. مادر باید با نوک پستان، گونه‌ی شیرخوار را لمس کرده و منتظر بماند تا شیرخوار دهانش را باز کند،
    پس از آن لب پایین شیرخوار را بر روی هاله‌ی زیرین سینه قرار داده،
    سریعا شیرخوار را به خود نزدیک کرده و نوک پستان و هاله آن را در دهان شیرخوار بچپاند.
  4. باید بین مادر و شیرخوار تماس تنه به تنه و خیلی نزدیک برقرار باشد.
  5. باسن شیرخوار باید بغل گرفته شده و نباید آزاد باشد.
  6. نباید بازوی شیرخوار آویزان باشد بلکه باید در تماس با بدن مادر باشد.
  7. چانه شیرخوار در تماس با پستان باشد.
  8. سر و گردن و کودک باید راحت و آسوده باشد.
  9. سر و بدن شیرخوار باید در یک امتداد قرار داده باشد.
روش صحیح شیر دادن به نوزاد
روش صحیح شیر دادن به نوزاد

مدت زمان شیردهی به کودک:

مدت زمان شیر خوردن نوزاد معمولا ۲۰ تا ۴۵ دقیقه است، در ۲۰ دقیقه مک زدن صحیح سینه خالی می‌شود، اما به دلیل خواب‌آلودگی و یا تفاوت‌های دیگر بین نوزادها ممکن است بیشتر طول بکشد که نیاز به شکیبایی و صبر مادر عزیز دارد.

شیر دادن به نوزاد در طول شب

دفعات شیر خوردن نوزاد در شب و روز تفاوتی ندارد،
هر زمان که نوزاد علامت داد که گرسنه است باید شیر در اختیار او قرار گیرد،
معمولا نوزاد هر دو تا سه ساعت گرسنه شده و به شیر نیاز پیدا می‌کند.
بیدار کردن نوزاد در شب برای شیر دادن از طرف بعضی پزشکان توصیه شده است.

حتی اگر فکر می‌کنید کودک دارد بیشتر شیر می‌خورد یا زودتر از وعده بعدی غذا طلب شیر می‌کند،
اجازه دهید تا شیر بخورد، نگران این نباشید که ممکن است شیرتان کم شود.
شیر به صورت مداوم در سینه‌ها در حال تولید برای نوزاد است.
بعد از وزن گیری بهتر مشخص می‌شود که نوزاد به چه مقدار شیر نیاز دارد.

از کجا بفهمیم کودک در خوردن شیر مشکل دارد؟

  • بدن شیر خوار به خارج از آغوش مادر چرخیده و در تماس نزدیک با بدن او نیست و حتی ممکن است سرش به یکطرف چرخیده باشد.
  • چانه اش از پستان مادر دور است.
  • دهانش کاملا باز نیست.
  • لبهایش به داخل برگشته است.
  • قسمت زیادی از هاله در بالا و پائین لبها قابل مشاهده است خصوصا در زیر لب تحتانی
  • مکیدنهایش بسیار سریع و کوچک است.
  • صدای قورت دادن شیر شنیده نمی شود بلکه صدای ملچ ملوچ به گوش می رسد.
  • گونه هایش به داخل فرو می رود.
  • به دلیل نخوردن شیر کافی گریه می کند و دفعه بعد ممکن است از گرفتن پستان خودداری نماید.
  • وقتی پستان را رها میکند نوک پستان صاف است و ممکن است خطی در سرتاسر آن دیده شود.
  • مادر هنگام شیر دادن احساس درد می کند.

مشکل رفلکس حین شیرخوردن در کودکان

 رفلکس جستجو:

اگر گونه یا گوشه دهان نوزاد در تماس با چیزی قرار نگیرد و او گرسنه هم باشد دهانش را باز کرده و سرش را به طرف محل تماس می چرخاند.

 رفلکس مکیدن:

اگر چیزی مثل نوک پستان یا انگشت در داخل دهان نوزاد قرار بگیرد آن را می مکد. این رفلکس بعد از تولد بسیار قوی است ، خصوصا در ۲۰ -۳۰ دقیقه اول تولد و اگر در این مدت نوزاد به پستان مادر گذاشته نشود قدرت مکیدن در طی ۱۲ – ۲۴ساعت بعد بسیار ضعیف است.

 رفلکس قورت دادن:

اگر دهان نوزاد پر از شیر یا مایع دیگری شود آنرا قورت می دهد.

کودک را کی از شیر بگیریم؟

توصیه می‌شود تا ۸ ماهگی این کار را نکنید، بین ۸ تا ۱۴ ماهگی باید از شیر گرفتن نوزاد به پایان برسد.
کمتر از دو هفته و بیشتر از ۶ هفته طول نکشد. از شیر گرفتن بچه را به تدریج انجام داده و در مرحله مدنظر به طور کامل قطع شود.

دادن شیر از سینه می تواند یک تجربه احساسی باشد و ممکن است احساسات متفاوتی نسبت به آن داشته باشید ممکن است احساس ناراحتی کنید، اما خوشحال هم باشید.خبر خوب این است که توقف شیردهی به پیوند نزدیک شما و نوزادتان پایان نمی دهد در حقیقت، شیردادن از سینه تنها سرآغاز روابط بسیار ویژه شماست.

 

گرفتن کودک از شیر چقدر طول می کشد؟

فرآیند گرفتن از شیر کودک برای همه متفاوت است بسیار به این بستگی دارد که کودک شما چقدر سریع و چه خوب خود را وفق دهد.مسائل را با سرعت ثابت در نظر بگیرید و انعطاف پذیر باشید به این ترتیب اگر شما یا نوزادتان بخواهید، می توانید همه چیز را کم کنید. کاملاً متوقف کردن شیردادن از سینه می تواند از چند هفته تا چند ماه طول بکشد.

اگر نوزادتان هیچ نشانه ای از تمایل به توقف شیردهی را نشان نداد، سعی کنید صبور باشید او از شیر مادر لذت می برد، چون به راحتی تغذیه می کند و به او غذا می دهد.با توجه به این موضوع، می توانید به او کمک کنید با امتحان کردن موارد زیر خود را تطبیق دهد:

  • به طرق دیگری به او آرامش ببخشید.
  • به تدریج جای سینه خود را عوض کنید.
  • با روش های خوب دیگر به کودک خود غذا بدهید.
  • چیزهای زیادی به او بدهید، یا اینکه پدرش را برای گذراندن چند وقت خاص با او درگیر کنید.
  • همچنین می توانید با هم به یک کتاب نگاه کنید، با او آواز بخوانید، یا با او بازی کنید.
  • در شب به مالیدن یا آرام کردن پشتش بروید، یا او را در حین آواز خواندن تکان دهید.

راهکار های گرفتن کودک از شیر :

  • کودک را در تماس با پوست خود نگه دارید.
  • برای آرام کردنش به او پستانک دهید.
  • حواس کودک را با بازی کردن، آواز خواندن ، یا رفتن به پیاده روی ، پرت کنید.
  • گهواره بچه را تکان دهید.
  • یک برنامه وقت خواب جدید درست کنید که به کودک کمک کند تا راحت به خواب رود .
  • کودکان در روند از شیر گرفتن ممکن است به شدت تلاش کنند که غذا بخورند .
  • اجازه دادن به فرد دیگر برای تسکین دادن و یا تغذیه نوزاد می تواند به طور قابل توجهی استرس برای مادر و کودک را کاهش دهد.

در ویدئو زیر نحوه صحیح شیر دادن به نوزاد را مشاهده کنید

برچسب ها

مسعود رازنهان

مسعود رازنهان هستم سردبیر محتوای مجله سلامتی حدودا 6 سال تجربه کاربری و فنی در تولید محتوا دارم امیدوارم محتواهای بنده مورد استفاده شما عزیزان گردد. خوشحال میشوم از طریق ایمیل : raznahan@shamimsalamati.ir نظرات خودتان را برایم ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن