بیماری

سرخجه (rubella)؛ علل، علایم و راه های درمان آن

 ویروس‌ سرخجه از طریق سرفه و عطسه انتقال می‌یابد.

سرخجه

سرخجه (rubella) که به آن سرخک آلمانی (German measles) هم گفته می‌شود، نوعی بیماری ویروسی است که فقط با ایجاد بثورات خفیف و تب همراه است ولی در جنین، بیماری خطرناک و جدی تلقی می‌شود.

علایم بیماری

علایم بیماری معمولا حدود ۲ تا ۳ روز بعد از ورود ویروس به بدن تظاهر می‌یابد. این علایم عبارت اند از:

  • تب (که معمولا در کودکان خفیف است ولی ممکن است در نوجوانان و بزرگسالان شدید باشد)
  • تورم غدد لنفاوی (به ویژه غدد لنفاوی پشت گردن و پشت گوش‌ها)
  • ایجاد بثورات صورتی رنگ در ۲ تا ۳ روز بعد، ابتدا بر روی صورت و سپس در تمام بدن و بازوها و ساق‌ها (این بثورات خارش ندارند و معمولا طی ۳ روز از بین می‌روند).

 ویروس‌سرخجه از طریق سرفه و عطسه انتقال می‌یابد. این بیماری از یک هفته قبل از بروز بثورات تا یک هفته پس از محو شدن آنها بسیار مسری است.

 چگونه می‌توان به بهبود کودک مبتلا کمک کرد؟

  •  با فراهم آوردن امکان خوابیدن و استراحت هر چه بیشتر کودک

یک بار ابتلا به سرخجه، موجب ایمن شدن فرد نسبت به آن در تمام طول عمر می‌شود .

  • با آزاد گذاشتن کودک برای تعیین زمان استراحت و بازی خود
  • با دادن مقدار زیادی مایعات سرد، مانند آب همراه با کمی آبلیمو، به منظور پیشگیری از کم آبی بدن با دادن شربت استامینوفن به کودکان بالای سه ماه برای کاهش تب (دادن آسپرین تا ۱۲ سالگی به دلیل احتمال ایجاد سندرم ری ممنوع است) 
  • با دادن میوه‌های مغذی و سبزیجات و خودداری از دادن غذاهایی که کودک تمایل به خوردن آنها ندارد

درمان های مرسوم 

پس از تشخیص بیماری به وسیله پزشک و با استفاده از علایم بیماری و درمان آغاز می‌شود.
البته همان گونه که ذکر شد بیماری سرخجه درمان اختصاصی ندارد و درمان علامتی آن بر طبق آنچه که در قسمت (چگونه می توان به بهبود کودک مبتلا به سرخجه کمک کرد) ذکر شد،
صورت می‌گیرد.

واکسن MMR (سرخک، اوریون، سرخجه)، در ناحیه‌ی ران یا بالای بازو در ۱۲ تا ۱۵ ماهگی و یادآور آن، قبل از سال اول دبستان تزریق می‌شود، تزریق واکسن سرخجه به ویژه در دخترها اهمیت خاص دارد.

چنانچه خانمی مبتلا به علایم سرخجه باشد باید پزشک با درخواست آزمایش مخصوص آنتی‌بادی (پادتن) این بیماری نسبت به تایید تشخیص اقدام نماید.
زنان باردار، به ویژه در اوایل
حاملگی باید بدون توجه به اینکه در دوران کودکی به سرخجه مبتلا شده‌اند یا نه و نیز بدون توجه به سابقه واکسیناسیون بر ضدسرخجه از تماس با فرد مبتلا به بیماری مزبور خودداری نمایند. 

آلوده شدن جنین مادر باردار به ویروس سرخجه باعث بروز عوارض زیاد و خطرناکی مانند:

  • کمبود وزن نوزاد در هنگام تولد
  • بزرگی کبد و طحال
  • یرقان
  • خونریزی‌های زیرپوستی
  • بیماری مادرزادی قلب
  • ذات الریه
  • آب مروارید
  • کوچکی غیر طبیعی همه ابعاد چشم (میکروفتالمی)
  • کدورت قرنیه
  • آب سیاه چشم
  • کوچک بودن سر (میکروسفالی)
  • تجمع مایع در جمجمه (هیدروسفالی)
  • کلسیفیکاسیون‌های مغزی
  • ضایعات استخوانی

توجه

در صورت تماس خانم بارداری که از وضعیت واکسیناسیون خود بی‌اطلاع است با فرد مبتلا به سرخجه، باید آزمایش خون از نظر آنتی‌بادی (پادتن) سرخجه فورا و بدون اتلاف وقت انجام شود.

در صورتی که خانم بارداری با وضعیت واکسیناسیون نامشخص، با بیمار مبتلا به سرخجه تماس داشت و نتیجه آزمایش آنتی‌بادی سرخجه، ایمن بودن وی در برابر این بیماری را ثابت کرد، حاملگی بدون ایجاد خطر ناشی از سرخجه ادامه پیدا می‌کند ولی در صورتی که آزمایش مزبور، ثابت کند که این فرد در خطر آلوده بودن به ویروس سرخجه قرار دارد، چنانچه سقط درمانی امکان‌پذیر است باید جنین را سقط نمود و درغیر این صورت باید بلافاصله از تزریق گلوبولین سرم ایمنی (ISG) استفاده شود. واکسیناسیون فعال بر ضدسرخجه در خانم‌های باردار توصیه نمی‌شود.

باید کودک مبتلا به سرخجه، در منزل و دور از سایر افراد به سر برد.

درمان تغذیه‌ای

مکمل‌های ویتامینC می‌توانند به بهبود سرخجه کمک کنند. شواهدی مبنی براینکه آب پرتقال می‌تواند علایم بیماری سرخجه را کاهش و تولید آنتی‌بادی‌ها را در خون افزایش دهد دردست است.

دادن روزانه ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم مکمل ویتامینC در ۳ یا ۴ روز موثر است. درصورتی که با این مقدار، اسهال بروز کند باید دو ویتامین را کاهش داد.

وقتی علایم سرخجه برطرف شد، دادن مکمل ویتامین C متوقف می‌شود.

پرسش و پاسخ

  • بیماری سرخجه چه عوارضی دارد؟

 عوارض سرخجه در کودکان نسبتا نادر است. التهاب اعصاب (نوریت)، التهاب مفصلی (آرتریت) گاهی روی می‌دهد.
ممکن است در هر ۶۰۰۰ نفر، یک مورد التهاب مغز(آنسفالیت) مشابه آنچه که در سرخک دیده می‌شود بروز کند.
مهم‌ترین عارضه این بیماری در دوران بارداری در جنین روی می‌دهد که در همین مبحث به آن اشاره شد.

منبع: کتاب راهنمای جامع سلامت در خانواده

الهام عروجی

«الهام عروجی»،‌ فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته‌ مدیریت اجرایی است. او از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز نموده است و ‌در حال حاضر تولید محتوا در زمینه‌ی تغذیه و سلامت را در شمیم سلامتی به عهده دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن