بیماری

شب ادراری

شب ادراری

شب‌ادراری

پر شدن مثانه باعث تحریک گیرنده‌هایی در جداره مثانه می‌گردد و هر چه مثانه پر می‌شود، این تحریکات بیشتر می‌گردد تا این‌که رفلکسی از طریق گیرنده‌ها و نخاع ایجاد می‌گردد و موجب انقباض مثانه و تخلیه‌ی آن می‌شود. با افزایش سن، مرکز عصبی تکامل پیدا می‌کند و همین امر باعث می‌شود که کودک پر شدن مثانه را درک کند و بتواند مدت بیشتری ادرار خود را نگه دارد. هیچ‌گونه تنبیه و تحقیر کودکان مجاز نیست و بعضی از عوامل باعث شب‌ ادراری می‌شود.

شب‌ادراری را بشناسید

معمولا شب‌ادراری به دو شکل اولیه و ثانویه اتفاق می‌افتد.

شب‌ادراری اولیه:

شایع‌ترین نوع این اختلال به شمار می‌رود که بین چهارتا پنج‌سالگی و تا زمان بلوغ سیستم عصبی کودک در کنترل ادرار ادامه می‌یابد. در نوع اولیه، کودک حداقل دو شب در هفته دچار شب‌ادراری می‌شود. چنانچه کودک پس از هفت‌سالگی همچنان دچار شب‌ادراری شود والدین باید با مراجعه به پزشک به دنبال درمان باشند. زیرا احتمال وجود مشکلات کلینیکی وجود دارد.

شب‌ ادراری ثانویه:

پس از یک مدت طولانی، بهبودی در کودک ایجاد می‌شود که معمولا بین ۶ ماه یا بیشتر اتفاق می‌افتد. این نوع شب‌ ادراری به دنبال استرس عاطفی با شرایط بد جسمانی مانند عفونت مثانه ممکن است ایجاد شود.

متهمان اصلی بروز شب اداری

ژنتیک

شب‌ ادراری، اختلالی است که اغلب به‌ صورت ارثی در خانواده ها مشاهده می‌شود. فرزندان والدینی که خود در دوران کودکی دچار شب‌ ادراری بوده اند، به احتمال بسیار زیاد این اختلال را تجربه خواهند کرد. از سوی دیگر، محققان معتقدند تنها وجود یک علت، نمی تواند عامل بروز چنین اختلالی باشد. ولی ژنتیک بیشترین نقش را در بروز شب‌ ادراری در کودکان ایفا می‌کند. از هر چهار کودک مبتلا به شب‌ ادراری، سه کودک در خانواده درجه اول یا والدین خود فردی را دارند که از این اختلال رنج می برد. پژوهشگران همچنین اعلام کرده اند برخی نقاط ژنتیکی خاص در ژنوم این کودکان، آنها را مستعد شب‌ ادراری می‌کند.

بلوغ مثانه

علاوه بر ژنتیک محققان برخی عوامل دیگر را نیز شناسایی کرده اند که نقش مؤثری در بروز شب‌ادراری در کودکان دارند. تاخیر در بلوغ مثانه مهم ترین عاملی است که باعث ایجاد چنین وضعی می‌شود. ارتباط و تقابل میان مغز و مثانه مدتی طول می کشد ولی معمولا بیشتر کودکان تا پنج‌سالگی به این بلوغ می رسند. تاخیر در رسیدن به بلوغ مثانه، در نهایت شب‌ادراری را به دنبال خواهد داشت.

هورمون آنتی دیورتیک

پایین بودن میزان هورمون آنتی دیورتیک نیز از جمله عوامل بروز شب‌ ادراری است. به طور طبیعی ترشح این هورمون باعث تولید حجم پایین تری از ادرار در کلیه ها شده و تحقیقات نشان می‌دهد برخی کودکان مبتلا به این اختلال با مشکل پایین بودن هورمون آنتی دیورتیک مواجه اند و در نتیجه مقدار ادرار بیشتری در بدن آنها بخصوص در طول شب تولید می‌شود.

خواب

کودکانی که در مقایسه با دیگران خواب سنگین تری دارند، بیشتر در معرض شب‌ادراری قرار می گیرند. خواب برخی از این کودکان به حدی سنگین است که مغز، سیگنال های ارسالی از مثانه مبنی بر لزوم تخلیه، دریافت نمی‌کند.

اندازه مثانه

اندازه کوچک تر از حد طبیعی مثانه در کودکان نیز ممکن است از دیگر عوامل بروز شب‌ادراری به شمار رود. گاهی با وجود طبیعی بودن اندازه مثانه در کودک،  فشاری که روده ها در حالت یبوست به مثانه وارد می کنند، انقباضات غیر قابل کنترل مثانه در زمان بیداری یا خواب، سیگنال های مربوط به پیش از شب‌ادراری است.

آموزش نگرفتن کودکان توسط والدین در زمینه فواصل تخلیه روده ها از جمله عوامل پس زمینه‌ای پنهانی به شمار می‌رود.

حمایت از کودک با رفتار درست

همان طور که اشاره کردیم، شب‌ادراری کودکان به مرور زمان از بین می‌رود و جای نگرانی نیست ولی این موضوع به خودی خود برای کودک عذاب آور و ناراحت کننده است. بنابراین، چگونگی برخورد پدر و مادر و اطرافیان با این اختلال، اهمیت بسیاری در روند بهبود کودک دارد. والدین باید در نخستین گام به کودک اطمینان دهند این مشکل، بخشی از روند رشدی اوست و همیشگی نیست.

در صورت وجود سابقه خانوادگی، آن را برای فرزندشان بازگو کنند و مطمئن باشند همین حرف ساده کودک را از نظر روانی بسیار آرام می‌کند.

کودکانی که با چنین مشکلی دست به گریبان هستند، باید بیشترین بخش مایعات را در طول روز مصرف کنند و زمان عصر که به ساعت خواب نزدیک می شوند، کمترین حجم مایعات را بنوشند.

از دادن نوشیدنی های حاوی کافئین و نیز غذاهای حاوی ادویه در ساعت پایانی شب به کودک خودداری شود. زیرا این قبیل نوشیدنی ها و مواد، محرک بوده و دفع ادرار را تشدید می کنند. برخی والدین استفاده از روش های انگیزشی را مانند دادن برچسب کتاب یا جایزه های کوچک به کودک پس از یک شب خشک بودن رختخواب مفید می‌دانند.

شاید بدترین رفتاری که بتوان با چنین کودکانی انجام داد، دعوا یا تنبیه کردن آنها به دلیل خیس بودن رختخواب است. این کار نه تنها کاری از پیش نمی برد بلکه شرایط را بدتر می‌کند. بروز شب‌ ادراری به طور ناگهانی یا پس از چند ماه توقف یا همراه بودن این اختلال با برخی علائم دیگر، می تواند نشانه وجود مشکل کلینیکی در کودک باشد و بهتر است حتما با پزشک مشورت شود.

مشکلات کلینیکی شب ادراری

موارد زیر ممکن است باعث بروز شب ادراری در کودکان شود:

  • برخی عفونت های مجاری ادراری
  • یبوست
  • مشکلات مثانه
  • دیابت
  • استرس های شدید

موارد زیر نشانه هایی هستند که باید مورد توجه قرار گیرد:

  • بروز این اختلال در طول روز
  • احساس سوزش یا درد موقع ادرار
  • دفع مکرر ادرار
  • نوشیدن مایعات بیش از حد
  • تورم پاها یا قوزک پا
  • چنانچه کودک بعد از هفت‌سالگی همچنان دچار شب‌ادراری می‌شود
  • ادرار کردن غیر ارادی

ادرار کردن غیر ارادی

ادرار کردن غیر ارادی ناشی از:

  • ضعف عضلات کف لگن
  • انسداد مجرای خروجی مثانه
  • فقدان انرژی کلیه است.

علائم آن ادرار کردن فوری و شب ادرار کردن و ادرار هنگام سرفه و خنده باشد.

داروهای گیاهی

جوشانده پوست انار از شب‌ادراری جلوگیری می‌کند. ۲ ساعت قبل از خواب یک قاشق مصرف شود.

تخم رازیانه و اسفند را مخلوط کرده دم کنید. ۲ ساعت قبل از خواب بخورید.

شبها ارده با شیره انگور مصرف شود و زیر شکم با روغن کنجد ماساژ آرام بدهید.

پوست تخم مرغ را بکوبید و با تعدادی سیاه دانه مخلوط نموده و در یک لیوان شیر ریخته و صبح و شب یک استکان مصرف گردد.

دم کرده گل های آقطی مفید است. بطوری که ۵۰ گرم گل را در یک لیتر آب جوش بریزید تا ۱۵ دقیقه دم بکشد و صاف کنید. با عسل مخلوط و روزی دو لیوان مصرف شود.

روزانه یک مثقال پودر دانه اسفند با عسل مخلوط کنید و به اندازی یک قاشق چایخوری مصرف شود.

قبل از خواب، ۵ قطره علف چای، در شب‌ادراری کودکان نقش مهمی دارد.

زرده تخم مرغ را با عسل مخلوط کنید و قبل از شام به فرد ادرار کننده بدهید.

منبع: کتاب معجزه تغذیه

برچسب ها

مسعود رازنهان

مسعود رازنهان هستم سردبیر محتوای مجله سلامتی حدودا 6 سال تجربه کاربری و فنی در تولید محتوا دارم امیدوارم محتواهای بنده مورد استفاده شما عزیزان گردد. خوشحال میشوم از طریق ایمیل : raznahan@shamimsalamati.ir نظرات خودتان را برایم ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن