بیماری

شقاق مقعد | علل، علائم و راه های درمان آن

شقاق مقعد

شقاق مقعد که به آن فیشر (فیسور) مقعدی (anal fissure) هم گفته می شود، شکاف یا پارگی کوچک خطی و دردناک پوست حاشیه مقعد است که به صورت زخم تظاهر می یابد و باعث خارش یا خونریزی نیز می شود.

 بیماری در تمام سنین دیده می شود ولی در ۵۰- ۳۰ سالگی شایع تر است. میزان بروز شقاق مقعد در مرد و زن یکسان است.

علل ایجاد شقاق مقعد عبارتند از :

  •  یبوست
  • اسهال
  • علل عفونی
  • وارد آمدن ضربه به اطراف مقعد (مثلا در اثر مقاربت مقعدی)
  • بیماری کرون

معمولا مجرای مقعدی به دنبال دفع مدفوع دچار آسیب مزبور در قسمت جلویی (قدامی) و با شیوع بیشتر در قسمت پشتی (خلفی) مجرا می شود. تحریک ناشی از آسیب مجرای مقعدی موجب افزایش فشار استراحت اسفنکتر داخلی مقعد می شود در نتیجه، خون رسانی به ناحیه مبتلا به شقاق به طور نسبی کاهش می یابد و این اختلال باعث عدم ترمیم آسیب مجرای مقعد می شود.

اگر شقاق در قسمت جلویی یا پشتی مجرای مقعد قرار نداشته باشد باید احتمال وجود سایر علل، از جمله سل، سیفیلیس، بیماری کرون و بدخیمی را در نظر داشت

علایم بیماری عبارتند از:

  • درد در هنگام دفع مدفوع
  •  یبوست
  •  خونریزی از رکتوم (وجود خون روشن بر روی مدفوع یا مخلوط با آن) (معمولا مقدار این خونریزی کمتر از مقدار خونریزی هموروئید است)

درمان های مرسوم

پس از تشخیص بیماری که به وسیله پزشک و به سادگی بر اساس شرح حال و مشاهده زخم صورت می گیرد درمان آغاز می شود.

در شقاق مزمن، اغلب رشته های حلقوی ضخیم شده اسفنکتر داخلی مقعد در قاعده شقاق دیده میشوند و اندازه گیری فشار (مانومتری) مقعد، ازدیاد فشار زمان استراحت اسفنکتر مقعد و انقباضهای متناقض عضلات اسفنکتر را نشان میدهد.

 درمان شقاق مقعد حاد عبارت است از :

۱. افزایش مصرف غذاهای حاوی فیبر در موارد وجود یبوست
۲. خوردن موقت داروهای مسهل در افراد مبتلا به یبوست
٣. مالیدن کرم حاوی بی حس کننده موضعی و کورتون
۴. نشستن مرتب در آب گرم

۶۰ تا ۹۰ درصد از شقاقهای حاد با اقدامات درمانی فوق بهبود می یابند.

شقاقهایی که بیش از ۶هفته ادامه یابند شقاق مزمن نامیده میشوند.

درمان شقاق مقعد مزمن عبارت است از:

کاهش فشار استراحت مجرای مقعد از طریق مالیدن ۳ بار در روز پماد نیفدیپین یا پماد دیلتیازم ۲٪ یا پماد نیتروگلیسیرین یا تزریق سم بوتولینوم نوع A در داخل هر طرف اسفنکتر داخلی مقعد، حداکثر به مقدار ۲۰واحد

 درمان جراحی عبارت است از متسع کردن مقعد و برش جانبی اسفنکتر داخلی.

پرسش و پاسخ

  • آیا درمان جراحی بر درمان طبی شقاق ترجیح دارد؟

میزان موارد عود در روش درمان طبی شقاق بیشتر است ولی به دلیل احتمال بروز بی اختیاری مدفوع، پس از عمل جراحی شقاق، روش درمان طبی بر درمان جراحی ارجحیت دارد.

  • آیا کودکان و شیرخواران هم دچار شقاق مقعد می شوند؟

بله. شایع ترین علت خونریزی از راست روده (رکتوم)، در شیرخواران، و وجود شقاق است.

منبع: کتاب راهنمای جامع سلامت در خانواده

برچسب ها

الهام عروجی

کارشناسی ارشد رشته مدیریت اجرایی که از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه ای خود را آغاز نموده ام. در حال حاضر مفتخر به همکاری در تیم متخصصان شمیم سلامتی می‌باشم.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن