گلاب و خواص درمانی آن

یکی از مهم ترین کاربردهای گلاب، جهت مواظبت از پوست است.

گلاب و خواص درمانی آن

خواص گلاب (به ضم گاف) عرقی است که از گل به خصوصی به نام گل محمدی و یا «گل گلاب» می گیرند. به دلیل تقاضای بیشتر صنعت عطرسازی برای روغن گل، گلاب محصول جانبی نسبتا ارزان قیمتی حساب می شود. گلاب دارای طعم و بوی متمایزی است و در بعضی غذاهای کشورهای آسیایی استفاده می شود. در ایران در بستنی، چای و شیرینی ها استفاده زیادی دارد. این گیاه برای اولین بار در ایران قدیم از تقطیر گل رز به دست آمد.

گل محمدی

معروفترین نوع عرقیات گلاب است که از گل سرخ گرفته می شود. گفته می‌شود که حضرت محمد(ص) از عطر این گل استفاده می نمودند و به همین دلیل گل سرخ را با نام گل محمدی نیز می شناسند. سطح زیر کشت گل سرخ در میمند به بیش از ۸۰۰ هکتار می رسد و سالانه حدود۲۵۰۰ تن گل از آن حاصل می شود. فصل برداشت گل محمدی در میمند، ماه اردیبشهت است که در این زمان میمند بسیاری از مردم نقاط دیگر برای گردش و دیدار از باغستانهای گل و صنایع عرقیات گیری به میمند می آیند.

 حدود ۹۵% گل‌های چیده شده از باغ‌های گل سرخ به مصرف تولید گلاب می رسد و بیشتر این محصولات را در کارخانه های صنعتی به مصرف رسانده می شود.

بطور کلی حدود ۷ میلیون لیتر انواع گلاب سالانه در میمند تولید می شود که از این میزان (٪۴۰) به مصرف داخلی و(٪۶۰) به خارج از کشور صادر می شود. امارات عربی متحده، کویت و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس عمده ترین مقصد صادرات گلاب میمند می باشند. گلاب در انواع مختلف که عبارتند از گلاب دو آتشه، گلاب ممتاز، گلاب اعلا، گلاب یک و یک و گلاب های معمولی دو کیلویی، سه کیلویی و… تولید می شود. گلاب دو آتشه از عرق کشی دوباره گلاب معمولی حاصل می شود که کیفیت عالی دارد.

خواص گلاب

گلاب از نظر خواص گرم بوده و براساس طب قدیم دارای خاصیت شفا بخشی می باشد، گلاب برای تقویت اعصاب و قلب بسیار سودمند است. از گلاب بعنوان معطر کننده، انواع شیرینی و حلوا استفاده می شود. همچنین برای خوشبو کردن مجالس و شستشوی اماکن متبرکه بکار می‌رود بطوری که از گلاب ناب هر سال در موسم حج برای شستشوی خانه کعبه و ضریح مطهر امامزادگان استفاده می شود و رایحه دل انگیز عطر گل محمدی خوشبو کننده لباس‌ها و سجاده ها نیز می باشد. علاوه بر گلاب که از عصاره گل سرخ تهیه می شود، انواع عرقیات دیگر از جمله نسترن، بیدمشک، نعنا، کاسنی، شاتره، بهار نارنج وغیره نیز در میمند تولید می شود.

گلاب ( ROSE WATER) از تقطیر گل محمدی (ROSADAMASCENA) به دست می آید که از نظر عطر در میان سایر گل ها ممتاز است و خواص درمانی فراوانی دارد.

گل محمدی از خانواده ی گل سرخ با گل برگ هایی به رنگ صورتی است. این گل ها در خرداد ماه ظاهر می شوند و در همین ماه است که گلاب گیری انجام می پذیرد. گل محمدی رایحه ی خوشی دارد و گلاب نیز همین رایحه ی خوش را در خود تثبیت می کند.

براساس مدارک جدید، ایرانیان اولین قومی بودند که از گل سرخ، اسانس و گلاب را به روش تقطیر به دست آوردند و سپس این فن را به سایر نقاط دنیا انتقال دادند. “ابن سینا” دانشمند بزرگ ایرانی، تحقیقات وسیعی در مورد استخراج اسانس ها به روش تقطیر داشته است.

گلاب با فرهنگ سنتی و باورهای مذهبی

پرورش گل محمدی با تاریخ “قمصر” عجین شده است. هر چند امروزه گلاب گیری از “قمصر” به “نیاسر” یکی از بخش های دیگر کاشان گسترش پیدا کرده، ولی گلاب قمصر در نوع خود هم چنان بی رقیب مانده است.

گلاب کاشان در پیشینه ی ادبیات ایران نیز رسوخ کرده و جایگاه ویژه ای داشته است، به طوری که شعرا برای تلطیف اشعار خود از نام گلاب، با آمیزه ای از معشوق خود نام می برده اند.

گلاب با آئین های مذهبی همخوانی دیرینه ای دارد. به طور نمونه حدود یک قرن است که گلاب قمصر بر سر و روی دسته های سینه زنی ایام سوگواری اباعبدالله الحسین (ع) پاشیده می شود. هم چنین هر ساله کعبه را پس از پرده برداری با گلاب ایران شستشو می دهند.

ازتقطیر مجدد گلاب، فرآورده ای به دست می آید که به آن، “گلاب دو آتشه” می گویند.
اگر مجدا گلاب دو آتشه را تقطیر کنند گلاب غلیظی از نظر اسانس به دست می آید که فوق العاده معطر بوده و در حقیقت گلاب‌ناب و خالص است.

در طب سنتی گلاب، به عنوان گرمی شناخته می شد که PH خون را به سمت قلیایی میبرد.

در گذشته گلاب، در طب سنتی مصارف درمانی بسیاری داشته است.
به عنوان مثال دندان درد را با چکاندن چند قطره گلاب روی دندان پوسیده تسکین می بخشیدند.
در طب سنتی گلاب به عنوان گرمی شناخته می شد کهPH  خون را به سمت قلیایی می برد.

اثرات مفید گلاب بر پوست بدن

یکی از مهم ترین کاربردهای گلاب، جهت مواظبت از پوست است.
گلاب برای انواع پوست ها به خصوص پوست های خشک و حساس مناسب است.
یکی از موارد استفاده‌ گلاب جهت پاک کردن پوست می‌باشد و می‌توان به جای محصولات شیمیایی پاک‌کننده، از آن استفاده کرد.

استفاده ی دیگر آن جهت طراوت و تازگی پوست است.
بدین گونه که پس از هر بار استحمام که منافذ پوست بازتر هستند، گلاب را به پوست صورت بمالید.
در این حالت اسانس موجود در گلاب به سرعت جذب پوست می شود که با توجه به اثرات آن در افزایش جریان خون، باعث شادابی پوست می‌گردد.
البته استفاده ی مداوم از این روش می تواند این اثرات مطلوب را ایجاد کند.

گلاب حتی برای رفع جوش های بدن نیز موثر است.
برای این کار مقداری گلاب را با جوش شیرین مخلوط کنید تا خمیر نرمی به دست آید.
سپس این خمیر را مدت یک ساعت یا تمام شب (موقع خواب) روی جوش های خود قرار دهید.

به دلیل داشتن خاصیت ضد عفونی کننده و هیدراته (آبدار) کردن برای پوست سر و مو مفید است.
برای این کار، با استفاده از یک قطره چکان، گلاب را روی پوست سر خود بریزید.

سایر خواص درمانی گلاب

– با توجه به اثرات قابض اسانس رز، گلاب برای زنانی که دچار کاهش میل جنسی هستند مناسب است.
استفاده از این خاصیت در قدیم توسط رومیان بسیار متداول بوده است.

– به دلیل داشتن خاصیت ضدعفونی کننده و ضدمیکروبی، برای شست و شوی چشم مناسب است.
البته گلابی که بدین منظور استفاده می‌شود، باید عاری از آلودگی‌ها و به اصطلاح استریل باشد.
برای رفع خستگی و درد چشم نیز می‌توانید مقداری گلاب به پشت پلک‌های خود بمالید.

– برای بیماری های گوارشی مانند نفخ، دل به هم خوردگی و اسهال مزمن مفید است.

– در رفع دردهای روماتیسمی نیز موثر است.

– از بخور آن می‌توان برای درمان گلودرد و بیماری‌های تنفسی استفاده نمود.

– گلاب، قلب و معده را تقویت می کند، اضطراب را از دل دور می‌کند.

– برای معالجه اشخاص گرما زده، بهترین راه خورانیدن گلاب همراه با مقداری یخ است، به قدری که تولید قی نموده و صفرا را خارج نماید.

– بهترین نوشیدنی برای کسانی است که دچار خونریزی سینه و گلو هستند.

– ناراحتی سینه را از بین می‌برد و از ابتلا به بیهوشی جلوگیری می‌کند.

– نوشیدن گلاب خنک، گرمی درون را از بین می برد و بدن را تقویت می‌کند.

– بوییدن گلاب، برای تقویت قلب و رفع بیهوشی و تقویت حواس باطنی مفید است.

– نوشیدن و بوییدن “گلاب”، سردرد را برطرف می‌کند، مخصوصا سردردی که دراثر استنشاق هوای آلوده یا شنیدن سروصدا باشد.

منبع: کتاب عرقیات گیاهی

برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

بستن