بیماری

علل مشکلات غدد بزاقی

علل مشکلات غدد بزاقی

علل متفاوت بسیاری ممکن است کارکرد غدد براقی را مختل کند یا مجاری آنها را ببندند، درنتیجه بزاق نمی‌تواند از غده خارج یا وارد بزاق شود.

از علل شایع مشکلات غدد بزاق می‌توان به این موارد اشاره کرد:

سنگ‌های بزاقی

شایع‌ترین علت تورم غدد بزاقی سنگ‌های بزاقی هستند که از تجمع رسوبات بلوری‌شده بزاق ایجاد می‌شوند.

گاهی سنگ‌های بزاقی می‌توانند جریان بزاق را قطع کنند.

هنگامی‌که بزاق نتواند از مجاری بزاقی خارج شود، درون غده پس می‌زند و باعث درد و تورم می‌شود.

درد معمولا نوسان دارد فقط یک غده حس می‌شود و به‌طورکلی به‌طور پیش‌رونده‌ای بدتر خواهد شد.

اگر انسداد رفع نشود، ممکن است غده بزاقی دچار عفونت شود.

عفونت باکتریایی غدد بزاقی

عفونت باکتریایی غده بزاقی بیش از همه در غده پاروتید رخ می‌دهد و ممکن است درنتیجه انسداد مجرای این غده به دهان ایجاد شود.

التهاب غده بزاقی توده دردناکی در این غده و ترشحات عفونی بدمزه‌ای درون دهان ایجاد می‌کند.

عفونت غدد بزاقی در سالمندان دچار سنگ‌های بزاقی شایع تراست، اما ممکن است در نوزادان در چند هفته اول پس از تولد نیز بروز کند.

اگر عفونت غده بزاقی درمان نشود، ممکن است باعث درد شدید، تب بالا و آبسه ( تجمع چرک ) شود.

عفونت ویروسی غدد بزاق

عفونت‌های ویروسی مانند اوریون، آنفولانزا و سایر ویروس‌ها ممکن است باعث تورم غدد بزاقی شوند.

تورم غدد پاروتید در طرفین صورت و برآمدگی دوطرفه دیده می‌شود.

تورم غدد بزاقی به‌طور شایعی در ۳۰ تا ۴۰ درصد عفونت‌ها با ویروس اوریون رخ می‌دهد.

این تورم معمولا ۴۸ ساعت پس از شروع علائم دیگر مانند تب و سردرد شروع می‌شود.

سایر بیماری‌های ویروسی که باعث تورم غدد بزاقی می‌شوند، شامل ویروس آبستین بار، ویروس سایتومگال، ویروس کوکسا و بلاخره ویروس اچ آی وی است.

عفونت‌های باکتریایی معمولا باعث تورم یک طرفه غدد بزاقی می‌شوند. سایر علائم شامل تب و درد است که همراه تورم بروز می‌کند.

باکتریهای عوامل این عفونت‌ها شامل باکتری هایی که به‌طور معمول درون دهان وجود دارند و نیز باکتری‌های استافیلوکوکی می‌شوند.

این عفونت‌ها معمولا غده پاروتید یا بناگوشی را مبتلا می‌کنند. کم آبی بدن و سوء تغذیه ی خطر دچار شدن به عفونت باکتریایی غدد بزاقی را بالا میبرد.

علل مشکلات غدد بزاقی

کیست ها:

کیست ها ممکن است به علت جراحات، عفونت‌ها، تومورها یا سنگ‌های بزاقی مسدودکننده راه بزاق درون غدد بزاقی تشکیل شود.

برخی کودکان با کیست های غدد بناگوشی به دنیا می آیند که درنتیجه اشکال در رشد گوش هاست.

این کیست ها ممکن است به شکل یک تاول یا یک ناحیه برآمده نرم ظاهر شوند. کیست های غدد بزاقی ممکن است با خوردن و صحبت کردن تداخل کنند.

تومورها:

چند نوع تومور متفاوت ممکن است در غدد بزاقی ایجاد شود. این تومور ها ممکن است سرطانی و وبدخیم یا غیر سرطانی و خوش‌ خیم باشند.

شایع‌ترین تومور های این غدد (آدنوم پلئومرفیک) و (تومور وارتین) هستند.

آدنوم های پلئومرفیک بیش از همه غدد پاروتید یا بناگوشی را مبتلا می سازند، اما ممکن است درغده زیر فکی و غدد کوچک بزاق هم ایجاد شوند.

این تومور معمولا بی درد است و به آهستگی رشد می‌کند. آدنوم های پلئومرفیک خوش خیم و غیر سرطانی و در زنان شایع تر از مردان هستند.

تومور وارتین نیز خوش خیم است و غده بناگوشی را مبتلا می‌کند.

تومور وارتین ممکن است در هر دو طرف صورت رشد کند و در مردان بیشتر از زنان مشاهده می‌شود.

با اینکه اغلب تومورهای غده های بزاقی خوش خیم هستند، برخی از آنها ممکن است سرطانی باشند.

تومورهای بدخیم شامل (کارسینومموکواپیدرموئید)، (آدنوکارسینوم)، (کارسینوم آدنوکیستیک) تومور های بدخیم مخلوط میشوند.

نشانگان شوگرن:

نشانگان شوگرن یک بیماری خود ایمنی مزمن است که در آن سلول های دستگاه ایمنی شخص به غدد بزاق و سایر غدد تولید کننده رطوبت دیگر بدن خود فرد حمله می کنند که به خشکی دهان و خشکی چشمها منجر می‌شود.

در حدود نیمی از افراد دارای نشانگان شوگرن، بزرگی دوطرفه غدد بزاقی در هر دو طرف دهان مشاهده می‌شود که معمولاً بی درد است.

درمان این مشکلات

درمان مشکلات غدد بزاقی به علت آنها بستگی دارد.

درمان در مورد سنگ‌های بزاقی و سایر علل انسداد مجرای بزاقی اغلب با اقداماتی مانند خارج کردن دستی سنگ ها، کمپرس گرمی آبنبات های ترش برای افزایش جریان بزاق شروع می‌شود.

اگر این اقدامات ساده مشکلات را حل نکنند، ممکن است لازم باشد با جراحی انسداد را برطرف یا غده مبتلا را خارج کرد.

جراحی معمولا برای برداشتن تومورهای خوش خیم و بدخیم به کار میرود برخی تومورهای خوش خیم با پرتوتابی درمان می‌شود تا از بازگشت تومور جلوگیری شود.

برخی تومورهای سرطانی نیاز به پرتو درمانی و شیمی درمانی دارند.

همچنین جراحی ممکن است برای درمان کیست های بزرگ لازم باشد.

سایر مشکلات غدد بزاقی ممکن است با دارو درمان شود.

برای مثال عفونت‌های باکتریایی با آنتی بیوتیکها درمان می‌شوند.

همچنین برای خشکی دهان ممکن است درمان دارویی تجویز شود.

مسعود رازنهان

مسعود رازنهان هستم سردبیر محتوای مجله سلامتی حدودا 6 سال تجربه کاربری و فنی در تولید محتوا دارم امیدوارم محتواهای بنده مورد استفاده شما عزیزان گردد. خوشحال میشوم از طریق ایمیل : raznahan@shamimsalamati.ir نظرات خودتان را برایم ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن