بیماری

فتودرماتیت چیست؟ علل، علائم، تشخیص و راه های درمان آن

فتودرماتیت

فتودرماتیت (التهاب پوستی ناشی از نور یا حساسیت نسبت به نور آفتاب )، واکنش پوست در برابر پرتوهای فرابنفش خورشید، یا آلرژی به نور (فتو آلرژی) است. ممکن است عامل ایجاد کننده حساسیت به نور،  رادیکال های آزاد هاپتنی بسیار ناپایداری تولید کند که به طور کووالانسی به ماکرو ملکول‌ها متصل شوند و آنتی ژنی به وجود آورند که موجب برانگیخته شدن یک واکنش ازدیاد حساسیت تأخیری شود.

بعضی از داروها و مواد شیمیایی باعث بروز فتوآلرژی می شوند که عبارتند از:

  • آمینوبنزوییک اسید
  • متیل کومارین
  • بیتیونول
  • کلرپرومازین
  • دیکلوفناک
  • پیروکسیکام
  • پرومتازین
  • هایپریسین
  • سولفونامیدها
  •  سولفونیل اوره‌ها
  • فلوروکینولون ها

قطران زغال سنگ (کول -تار) و پارآمینوبنزوییک اسیدی (PABA) که در فرآورده های ضد آفتاب یافت می شود نیز می توانند موجب حساسیت به نور شوند.

فتودرماتیت ممکن است در اثر دارویی که پوست را حساس کرده، یا استفاده از یک فرآورده پوستی، مانند ترکیب ضد آفتاب حاوی PABA، بیماری های خود ایمنی (مثل لوپوس ) یا کمبود ویتامین نیز ایجاد شود.

علائم بیماری

  •  تورم
  • سوزش
  • دانه های قرمز رنگ خارش دار (که گاهی شبیه تاول های کوچک است)
  • کنده شدن پوست
  • تهوع

پیشگیری

برای پیشگیری از ابتلا به فتودرماتیت، عدم حضور در برابر نور شدید آفتاب (از ساعت ۱۱ صبح تا ۳ بعداز ظهر)، پوشیدن پیراهن آستین بلند و شلوار بلند و کلاه لبه پهن حتی در هوای ابری، اجتناب از داروها و مواد شیمیایی برانگیزاننده بیماری، استفاده از فرآورده های ضد آفتاب با SPF حداقل ۳۰ ضرورت دارد.

درمان های مرسوم

پس از آنکه پزشک با استفاده از «تست نور» بیماری را تشخیص داد به درمان آن می پردازد.

نخستین گام، حذف مواد شیمیایی عامل حساسیت و عدم مواجه با نور آفتاب است. قرار دادن کمپرس مرطوب و سرد، مالیدن کورتون موضعی و خوردن داروهای ضد التهاب غیراستروییدی (مثل ایبوپروفن یا دیکلوفناک) به وسیله پزشک توصیه می شود. در موارد شدید باید از یک دوره کوتاه مدت کورتون سیستمیک استفاده شود، پزشک معالج، در صورت لزوم، مسکن تجویز خواهد نمود.

درمان تغذیه ای

مصرف اسیدها چرب امگا-۳ موجود در ماهی های چرب و دانه کتان؛ مصرف پروتئین ها (به ویژه در افرادی که در اثر سوء تغذیه پروتئین دچار فتودرماتیت شده اند )؛ مصرف ویتامین ,B3 D,E ,C; مصرف چای سبز و آنتی اکسیدان ها می تواند به درمان فتودرماتیت کمک کند.

گیاه درمانی غربی

کالندولا و آلوئه ورا در مصرف خارجی در درمان فتودرماتیت مؤثر هستند.

پرسش و پاسخ

  • مسمومیت نور چیست؟

مسمومیت نور (phototoxicity) نوعی اختلال حساسیت به نور است که در ارتباط با مصرف موضعی یا سیستمیک داروها و سایر مواد شیمیایی ایجاد می شود. جذب انرژی به وسیله دارو یا ماده شیمیایی موجب تولید یک عامل حساس کننده بدن به نور می شود که می تواند انرژی خود را به ملکول در حال عبور یا به اکسیژن مولکولی بدهد و در نتیجه، گونه هایی از مواد شیمیایی مخرب بافتی، از جمله ROS ایجاد می شوند. مسمومیت نورتیز مانند فتودرماتیت، نوعی واکنش غیر ایمنی است که در اثر بعضی داروهای مواد شیمیایی مانند آمیودارون، داکاربازین، فلوروکینولون ها، ۵ – فلورواوراسیل، فوروسماید، نالیدیکسیک اسید،  فنوتیازین ها، پسورالن ها، سولفونامیدها، رتینوییدها، سولفونیل اوره‌ها، تتراسیکلین ها، تیازیدها و وین بلاستین ایجاد می شود.

معمولا بیماری با قرمزی شبیه به آفتاب سوختگی مشخص می شود. طی چند روز، قرمزی تبدیل به پوسته ریزی میشود و ممکن است تورم و تاول نیز پدیدار شوند.

مسمومیت نور شایع تر از فتوآلرژی است و مانند فتوآلرژی درمان می شود.

  • آیا ممکن است فتوآلرژی، مزمن شود؟

حدود ۵ تا ۱۰ درصد بیماران مبتلا به فتوآلرژی دچار نوعی ازدیاد حساسیت پایدار به نور می شوند که حتی با قطع دارو یا عامل شیمیایی مسئول آلرژی، از بین نمی رود. به این نوع فتوآلرژی،  واکنش پایدار به نور گفته می شود نوع بسیار غیرشایع حساسیت پایدار به نور، درماتیت آکتینیک مزمن نام دارد که در مردان مسنی دیده می شود که سابقه طولانی درماتیت تماسی آلرژیک یا حساسیت به نور دارند. این افراد باید از تماس با نور آفتاب منع شوند.

منبع: کتاب راهنمای جامع سلامت در خانواده

برچسب ها

الهام عروجی

«الهام عروجی»،‌ فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته‌ مدیریت اجرایی است. او از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه‌ای خود را آغاز نموده است و ‌در حال حاضر تولید محتوا در زمینه‌ی تغذیه و سلامت را در شمیم سلامتی به عهده دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن