بیماری

لک ماه گرفتگی یا لک شرابی

 ماه گرفتگی چیست و چرا ایجاد می شود؟

لک ماه گرفتگی یا لک شرابی

 ماه گرفتگی چیست و چرا ایجاد می شود؟

در علم پزشکی اصطلاحی به نام «ماه گرفتگی» نداریم. آنچه منظور شماست «لک شرابی» نام دارد. لک شرابی ناهنجاری عروقی پیشرونده مادرزادی در پوست است و هیچ ارتباطی به پدیده خسوف یا کسوف ندارد. این حالت در ۰/۷ درصد متولدین دیده می شود و حدود ۱/۵ میلیون نفر در آمریکا و ۳۲ میلیون نفر در سراسر دنیا به آن مبتلا هستند. دوسوم این نوع ناهنجاری در صورت دیده می شود.

 این لک می تواند بسیار کمرنگ یا پررنگ باشد اما گاهی وسیع است و روی بعضی اندام ها ظاهر می شود و با برخی نشانگانها همراه خواهدشد. لک شرابی گاهی هایپرتروفیک می شود؛ به این معنی که گاهی ناحیه بزرگ شده یا ندول‌های خال مانند برجسته روی آن ظاهر می شود. این مساله ناشی از ضایعات عروقی است و سبب بزرگ شدن اندام می شود.

آیا برای این مشکل درمانی وجود دارد؟

لک شرابی را می توان به کمک لیزر بهتر کرد. مهم ترین لیزر برای انجام این کار لیزر PDL است و برای درمان به ۱۵-۱۰ جلسه نیاز داریم.
البته باز هم با توجه به عمق درگیری پوست و شدت ضایعه نیاز به جلسات لیزر متغیر خواهد بود، در طول لیزر درمانی گاهی لک کامل از بین می رود و گاهی تنها کمرنگ می شود اما در مورد انواعی که گفته شد می توانند سبب بزرگی اندام شوند، درمانی هایی غیر از لیزر لازم است، مثلا اگر لک شرابی روی چانه باشد و بزرگ شود و روی لب برود سبب بزرگ شدن لب می شود.
در این شرایط درمان های معمول مثل لیزر جواب نمی‌دهد و باید جراحی انجام داد و اندام را کوچک کرد.

در صورتی که لک شرابی به لیزر PDL جواب ندهد، چاره دیگری هم هست؟

در این مواقع سیستم نوری غیر لیزری IPL و استفاده از فتوداینامیک تراپی مفید است.

 بهترین زمان برای برداشتن لک شرابی چه سنی است؟

اولین فرصتی که بتوان کودک را نشاند تا لیزر انجام شود، بهترین زمان برای انجام این کار است و از هایپرتروفیک شدن یا بزرگ شدن بافت پیشگیری می کند.
گاهی حتی کودکان را بیهوش می کنند تا این کار انجام شود ولی نیازی نیست و می توان تا ۳-۲ سالگی صبر کرد و با بی حسی موضعی کودک را کنترل کرد.
گاهی نیز در سن مدرسه کودکان مورد تمسخر و توجه دیگران قرار می گیرند و خودشان دوست دارند این لک زودتر از بین برود.

اگر لک شرابی روی نقاط حساسی از صورت مثل چشم یا گوش باشد باز هم می توان لیزر انجام داد؟

در صورتی که قسمت های وسیعی از صورت را درگیر کند باید مراقب نشانگان استورج وبر بود.
نشانگان استورج وبر بیماری نادر و غیرفامیلی است که معمولا از بدو تولد با آنژیوم وریدی یا لکه های قرمز روی صورت و بدن مشاهده می شود.
این نشانگان می تواند با بالا رفتن فشار چشم و تشنج همراه شود و باید مورد بررسی قرار بگیرد.
اگر لک، اطراف چشم باشد چشم را با عینک های مخصوص فلزی می پوشانیم اما اگر لک روی پلک باشد و بیمار اصرار بر برداشتن آن کند باید از محافظهای داخل چشم استفاده کنیم تا چشم در اثر لیزر آسیب نبیند.

انواع لک های تولد

لک های تولد انواع و اقسام دارند و ماهیت آنها متفاوت است اما خوشبختانه درصد بسیار کمی از این لک ها بدخیم می شوند. با این حال، بهتر است حتی انواع خوش خیمی که نیاز به درمان ندارند نیز به طور منظم توسط پزشک متخصص پوست مورد بررسی قرار بگیرند.
در ادامه به برخی از شایع ترین لک های تولد اشاره می کنیم:

 خال‌های ملانوسیتی

عناصر تشکیل دهنده این نوع خالها، سلولهای ملانوسیتی هستند که مسوول ایجاد پیگمنت یا رنگدانه در پوست محسوب می شوند و به رنگ قهوه ای و سیاه همراه با موی زیاد یا ضمایم پوستی مختلف دیده می شوند.
اندازه این نوع خال ها از کوچک تا بزرگ متفاوت است.
انواع کوچک خالهای ملانوسیتی معمولا برای سلامت مشکلی ایجاد نمی کنند اما انواع بزرگ آنها که معمولا بالای ۱۰ یا ۲۰ سانتی متر هستند، بهتر است با جراحی برداشته شوند.

تکلیف این نوع خال ها از نظر سلامت باید قبل از رسیدن کودک به بلوغ روشن شود ولی از نظر روانی و تاثیری که بر اعتماد به نفس کودک دارد، حتی بهتر است درمان قبل از رسیدن کودک به سن دبستان و به محضی که کودک درکی از همکاری با پزشک پیدا کرد و متوجه لزوم انجام درمان شد، انجام گیرد.
تنها راه درمان خالهای ملانوسیتی بزرگ، جراحی است که باید بسیار تخصصی مورد بررسی قرار گیرد و توسط جراح متبحری انجام شود.
متاسفانه گاهی این نوع خالها یا اندازه بزرگی دارند یا نزدیک اندام‌های حیاتی هستند و جراحی آنها امکان پذیر نیست.

 لک های شیرقهوه

 این نوع لکها در کودکان و بزرگسالان دیده می‌شود و معمولا یا مادرزادی است یا در دوران کودکی ظاهر می‌شود.
تعداد و اندازه این نوع لک می تواند مطرح کننده برخی بیماری های ژنتیکی باشد که البته علائمی در ارگان های دیگر هم ایجاد می کند و باید مورد بررسی قرار بگیرد تا در صورت لزوم درمان شود.

لک مغولی

این نوع لک در ناحیه کمر یا باسن به رنگ آبی، سبز یا خاکستری است و به شکل کبودی روی پوست ظاهر می شود.
در بیشتر موارد این نوع لک نهایتا تا ۳ سالگی از بین می‌رود اما گاهی تا سنین بزرگسالی باقی می‌ماند.

لکه های قرمز

 لکه های قرمز، لک های مسطح، صورتی و کوچک هستند.
در پشت گردن، فاصله بین دو چشم یا روی پیشانی، بینی، لب بالایی یا پلک چشم کودک مشاهده می شوند.
برخی لکها با رشد کودک ناپدید می‌شوند اما لکه‌هایی که در پشت گردن دیده می‌شوند، اغلب باقی می‌مانند.
لکه های قرمز نیازی به درمان ندارند.

لک قرمز شرابی

 لک قرمز شرابی، لکهای مسطح و قرمز مایل به صورتی است که اغلب روی صورت دیده می شود و به تدریج با افزایش سن تیره تر شده و رنگ بنفش مایل به قرمز  به خود می گیرد.
لک قرمز شرابی باعث درگیری عروق بافت نرم می شود.
درمان این لک شامل درمان با لیزر، پیوند پوست و آرایش پوشاننده است.

 همانژیوم

همانژیوم تکثیر خوش خیم عروق خونی است. اگرچه در برخی موارد رشد همانژیوما تا پایان سال اول زندگی تکمیل می‌شود.
رشد بسیاری از آنها تا وقتی کودک به سن ۱۲-۱۰ سالگی برسد، ادامه می یابد.
همانژیوم نوزادی خوش خیم است و باعث مرگ و میر یا ناتوانی نمی شود.
عوارض مرتبط با آن شامل خونریزی، زخمی شدن، عفونت و جوشگاه است.
زخم شدن این تومورها در بعضی نواحی مثل محل پوشک کودک، گردن یا غشای مخاطی دیده میشود و در صورت خونریزی می‌تواند برای نوزاد خطرناک باشد.
گاهی اوقات، بعضی از اشکال همانژیوما باعث اختلال در سیستم‌های حیاتی مثل تنفس، بینایی، شنوایی یا گوارش می‌شود.
وقتی گرفتاری روی صورت باشد، در صورتی که پره‌های بینی، لبها و گوش را درگیر کند، خطر بالاتری دارد و در صورتی که بخش بزرگی از پوست را درگیر کرده باشد، ممکن است با ناهنجاری‌های سیستم قلب و عروق یا اعصاب همراه باشد.

 همانژیوم توت فرنگی

 لک توت فرنگی مجموعه ای از رگهای خونی کوچک، کنار یکدیگر، گنبدی شکل و متمایل به ارغوانی است.
در ۶ ماه اول تولد این نوع لک سریع رشد می کند اما بعد از مدتی رشد آن کند می‌شود.
معمولا بین ۶ تا ۷ سالگی کاملا از بین می رود.

همانژیوم ژرفا

 این لک به صورت توده های اسفنجی آبی رنگ پر شده از خون زیر پوست به نظر می آید.
اگر لکها به اندازه کافی عمیق باشند، ممکن است پوست رویی کاملا عادی به نظر برسد.
همانژیوم ژرفا معمولا روی گردن و سر ظاهر می شود و اغلب با فرارسیدن سن بلوغ از بین می رود.
ممکن است ترکیبی از همانژیوم توت فرنگی و ژرفا کنار هم دیده شود.

ناهنجاری وریدی

ناهنجاری وریدی به دلیل رگهای غیرعادی و ساطع شده ایجاد و در فک، گونه، زبان و لب‌ها بیشتر دیده می‌شود.
رشد این لکها با گذشت زمان ادامه پیدا می کند و کوچک تر نمی شوند.
درمان شامل تصلب درمانی یا جراحی است که گاهی برای برطرف کردن درد یا عملکرد ناقص عضو، ضروری است.

منبع: هفته نامه سلامت

برچسب ها

الهام عروجی

کارشناسی ارشد رشته مدیریت اجرایی که از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه ای خود را آغاز نموده ام. در حال حاضر مفتخر به همکاری در تیم متخصصان شمیم سلامتی می‌باشم.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن