سلامت

آتروپین چیست؟ در مورد اثرات، عوارض و علل تجویز آن را بخوانید!

آتروپین

ATROPINE SULFATE

موارد مصرف:

آتروپین در درمان اسپاسم پیلور، اسپاسم مجرای گوارشی، همراه با مورفین در درمان اختلال های اسپاسمی مجاری صفراوی، قولنج کلیه، درمان قاعدگی دردناک و شب ادراری، برای کاهش تنوس عضلات روده هنگام عکسبرداری، برای کاهش ترشحات بزاق و ترشحات دستگاه تنفسی پیش از بی هوشی، برای جلوگیری از برادی کاردی و ایست سینوسی و کمی فشار خون ناشی از سوکسینیل کولین، به عنوان پادزهر در درمان مسمومیت با مهار کننده های کولین استراز از جمله سموم ارگانوفسفره، همراه با نئوستیگمین یا پیریدوستیگمین در رفع آثار مسددهای عصبی – عضلانی و در بیماری پارکینسون مصرف می شود.

آتروپین چیست

مکانیسم اثر:

این دارو اثر استیل کولین بر گیرنده‌های موسکارینی را مهار می کند و بنا بر این می تواند روی عضلات صاف، گیرنده های پس عقده‌ای میوکارد، گره سینوسی و دهلیزی و دهلیزی- بطنی، غدد مترشحه برون ریز، حرکت دستگاه گوارش و تنوس میزنای و مثانه تأثیر بگذارد. با همین مکانیسم به عنوان پادزهر نیز به کار می رود. اثر ضد سرگیجه حقیقی و پارکینسون آن نیز به دلیل همین اثر در مغز می باشد در مجموع، مقادیر کم آتروپین موجب مهار ترشحات بزاق و برونش و تعریق می شود، در حالی که تجمع دارو موجب گشادشدن مردمک ها و افزایش سرعت ضربانات قلب می گردد.

فارماکوکینتیک:

آتروپین به راحتی از دستگاه گوارش جذب و در کبد متابولیسم آنزیمی می شود. این دارو در تمام بدن انتشار می یابد و به راحتی از سد خونی- مغزی عبور می کند. طول مدت اثر آن بسیار کوتاه است و ۵۰-۰۳۰% دارو از راه کلیه ها دفع می گردد.

نیمه عمر حذف آتروپین از بدن ۵/۲ ساعت است.

موارد منع مصرف: این دارو در گلوکوم با زاویه بسته و هیپرتروفی پروستات نباید مصرف شود.

هشدارها

۱- نوزادان و کودکان به عوارضی سمی آتروپین حساس تر هستند. در این بیماران در صورت مصرف مقادیر زیاد ممکن است واکنش های متناقض مشاهده شود.
۲- به دلیل کاهش عرق، دمای بدن افزایش می یابد.
۳- احتمال بروز هیجان و تحریک پذیری در سالخوردگان با مقادیر درمانی وجود دارد، همچنین احتمال نارسایی حافظه ای در این بیماران وجود دارد.
۴- این دارو در آریتمی قلبی، نارسایی احتقانی قلب، فقدان تنوس دستگاه گوارش، احتباس ادرار، بزرگ شدن پروستات، کولیت اولسراتیو، بارداری، شیردهی و گلوکوم باید با احتیاط فراوان مصرف گردد.

عوارض جانبی:

  • یبوست
  • خشکی دهان ،بینی، گلو یا پوست
  • اشکال در بلع
  • گشاد شدن مردمک
  • دوبینی
  • برادی کاری
  • تاکی‌کاردی
  • کاهش تعریق

تداخل های دارویی: مصرف همزمان این دارو با گلوکوکورتیکوئیدها و هالوپریدول می تواند فشار داخل چشم را افزایش دهد. در صورت مصرف همزمان با داروهای ضدهیستامین و سایر داروهای ضدموسکارینی، دیسوپیرامید، فنوتیازین ها و ضدافسردگی های سه حلقه ای اثرات ضدموسکارینی تشدید می شود. مصرف همزمان این دارو با داروهای ضدمیاستنی سبب کاهش هر چه بیشتر تحرک روده می شود.

نکات قابل توصیه

۱- پس از مصرف دارو از قرار گرفتن در محیط‌های گرم و از پرداختن به فعالیت بدنی شدید باید خودداری گردد.
۲- احتمال ایجاد اختلال دید یا حساسیت به نور وجود دارد.
۳- احتمال بروز خشکی دهان، بینی یا گلو وجود دارد.
۴- تزریق وریدی آتروپین باید به آهستگی صورت گیرد.

مقدار مصرف

تزریقی

بزرگسالان: به عنوان ضدموسکارینی (مهار کننده ترشحات بزاق و عصب واگ)، mg1-5/0، به صورت عضلانی، وریدی یا زیرجلدی تزریق می گردد. در آریتمی ناشی از سکته قلبی mg۵/۰ وریدی تجویز و هر ۵-۳ دقیقه تا حداکثر mg3 تکرار می شود. به عنوان داروی پیش بی‌هوشی، مقدارmg 6/0-3/0 وریدی بلافاصله قبل از بیهوشی، و جهت کنترل عوارض موسکارینی مهار کننده های کولین استراز mg 2/1-6/0 به طور همزمان با آنها تجویز وریدی می شود.

در مسمومیت با مهار کننده های کولین استراز مقدار mg3 -2 تزریق وریدی شده و هر ۳۰-۲۰ دقیقه تا رفع علائم مسمومیت تزریق تکرار می شود. در ایست قلبی ۱mg داخل وریدی تزریق و هر ۵-۳ دقیقه تا رفع برادی کاردی تزریق تکرار می شود و یا یکباره mg3 وریدی تزریق می شود. در صورت عدم دسترسی به ورید، تجویز داخل نای mg2-1 آتروپین که در حداکثر ml10 آب مقطر با نرمال سالین استریل حل شده باشد امکان پذیر است.

در مسمومیت با مهار کننده های کولین استراز مقدار mg3 -2 تزریق وریدی شده و هر ۳۰-۲۰ دقیقه تا رفع علائم مسمومیت تزریق تکرار می شود. در ایست قلبی ۱mg داخل وریدی تزریق و هر ۵-۳ دقیقه تا رفع برادی کاردی تزریق تکرار می شود و یا یکباره mg3 وریدی تزریق می شود. در صورت عدم دسترسی به ورید، تجویز داخل نای mg2-1 آتروپین که در حداکثر ml10 آب مقطر با نرمال سالین استریل حل شده باشد امکان پذیر است.

کودکان: مقدار مصرف mg / kg03/0/01-0 می باشد. به عنوان پادزهر مهار کننده های کولین استراز مقدار اولیه ۰/۰۲mg / kg (تا حداکثر ۱/۲mg) تزریق وریدی یا عضلانی می شود.

خوراکی

بزرگسالان: مقدار mg 0/3-1/2هر ۶-۴ ساعت مصرف می شود.
کودکان: مقدار mg/kg 0/01 تا حداکثر ۰/۴mgهر ۴ – ۶ ساعت مصرف می شود.
اشکال دارویی

Tablet: 0.5mg
Injection: 0.5mg/ml, 20mg/2ml, 2.5mg/0.8ml, 10mg/10ml

مسعود رازنهان

مسعود رازنهان هستم سردبیر محتوای مجله سلامتی حدودا 6 سال تجربه کاربری و فنی در تولید محتوا دارم امیدوارم محتواهای بنده مورد استفاده شما عزیزان گردد. خوشحال میشوم از طریق ایمیل : raznahan@shamimsalamati.ir نظرات خودتان را برایم ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

بستن