تغذیه

اشتهای کودکان را چگونه بالا ببریم؟ چند ترفند برای افزایش اشتهای کودک شما!

خرید آنلاین دارو از داروخانه آنلاین داروپین

چطور اشتهای کودکان را بالا ببریم؟

چطور اشتهای کودکان را بالا ببریم؟

یکی از دغدغه های اصلی مادرهای امروزی کم خوراک بودن کودکان شان است. وقتی پای صحبت مادربزرگها می نشینیم هیچ یک گله ای از خورد و خوراک فرزندان شان ندارند. به گفته آنها کودکانشان بعد از یک دل سیر بازی در حیاط یا کوچه، گرسنه به خانه باز می‌گشتند تا هر چه سر سفره جلویشان می‌گذارند را تا ته ببلعند. اما امروز در خانه های کوچک آپارتمانی هیچ کودکی بعد از تماشای تلویزیون یا بازی با تبلت علاقه‌ای به مصرف مواد غذایی نشان نمی‌دهد و اکثر مادرها با وعده و وعید یا حتی تهدید و زور و اجبار فرزندشان را پای سفره می آورند.

از کجا بفهمیم کودکمان بی اشتها و کم خوراک است یا اینکه به اندازه می‌خورد؟

مرکز سیری و گرسنگی در هیپوتالاموس قرار دارد و اتساع معده یا قسمت فوقانی روده کوچک باعث احساس سیری می شود.

  • اشتهای کودکان باهم متفاوت است و نباید کودک را با دیگران مقایسه کرد.
  • مادران زیادی همواره از بی اشتهایی کودک خود شکایت می کنند.

در این شرایط توجه به وزن گیری و روند نمودار رشد کودک مهم است. گاهی خوردن تنقلات یا شیر زیاد باعث بی اشتهایی می شود. گاهی هم بی اشتهایی موقت است و مثلا به دنبال موارد زیر است:

  • واکسن زدن
  • دندان درآوردن
  • بیماری و سرماخوردگی در کودک

 که پس از چند روز هم برطرف می شود.

همچنین بعد از ۱ سال ممکن است کودک یک هفته خوب غذا نخورد و در عوض هفته بعد روی روال غذا خوردن بیافتد. این بی اشتهایی های موقت در صورتی که روی رشد کودک تاثیر نداشته باشد مهم نیست.

فراموش نکنید اگر والدین یا سایر فرزندان خانواده بدغذا باشند این کودک هم از آنها یاد می گیرد.

چطور اشتهای کودکان را بالا ببریم؟

چه نکاتی را باید درشروع غذای کمکی رعایت کرد تا کودک از غذاخوردن لذت ببرد؟

تغذیه اصولی کودک

اگر تغذیه کودک به موقع و اصولی شروع شود و ادامه پیدا کند، معمولا با مشکل عدم اشتهای کودکان مواجه نمی شویم. زمان شروع غذای کمکی از پایان ۶ ماهگی است که باید غذاها یکی یکی و با میزان کم شروع و به تدریج اضافه و بر تنوع غذاها افزوده شود. غذاهای کودک ابتدا باید بی مزه باشند و در این زمان نباید غذاهای خانواده و غذاهای مزه دار به کودک عرضه شود. تنوع غذایی هم مهم است.

ایجاد تنوع در غذای کودک

اگر مرتب یک نوع غذا به کودک داده شود از آن غذا زده می شود و تمایل به خوردن ندارد.

  • غذا باید با قاشقی داده شود نه با شیشه.
  • ممکن است کودک بعضی غذاها را دوست نداشته باشد، در این صورت اصراری به دادن تمام غذاها نیست.
  • اگر کودک غذایی را دوست نداشت دو سه هفته آن را نمیدهیم و پس از گذشت این مدت مجددا به کودک عرضه می کنیم.

تغییر شکل غذا

بعضی غذاها را هم می توان تغییر شکل داد. مثلا اکثر کودکان گوشت تکه ای دوست ندارند، می توان گوشت چرخ کرده قلقلی یا کبابی را جایگزین کرد. (در این شرایط احتمال دارد کودک غذا را بخورد).

  • غذا را باید زمانی که کودک سرحال است و خواب آلود و بداخلاق نیست، به او داد.
  • عجله ای در غذا خوردن کودک نداشته باشید.

نحوه غذا خوردن کودک

از ۹ ماهگی تا ۲ سالگی کودکان دوست دارند غذا را با انگشت لمس کنند. از ۹ ماهگی می توان قاشق به دست کودک داد. در سال دوم و سوم حس استقلال طلبی دارند و دوست دارند خود غذایشان را بخورند. بنابراین باید برای آنها سفره انداخت و در صورت ریخت و پاش وسواس نشان نداد.

  • نباید به بیشتر خوردن کودک و تمام کردن ظرف غذا اصرار ورزید.
  • به سلیقه کودک در انتخاب غذا توجه کنید.
  • بهتر است کودک برای خود ظرف مخصوص غذا، ترجیحا رنگی با قاشق و لیوان مناسب داشته باشد.

چه رفتارهای درستی را باید حین غذا دادن به کودک در پیش گرفت و از چه نوع رفتارهای حذر کرد؟

  • هرگز نباید کودک را به خاطر غذا خوردن تشویق کرد.
  • کودک باید بداند که برای نیاز بدنش غذا می خورد نه برای آنکه والدینش خوششان بیاید و او را تشویق کنند.
  • نباید با تهدید و تنبیه به کودک غذا داد.

ساعت غذا دادن به کودک باید منظم باشد هنگام غذا خوردن سر و صدا نباشد.

کودک خواب آلوده و خسته نباشد.

  • بهتر است تغذیه کودک همزمان با سایر افراد خانواده باشد.
  • سر سفره اجازه دهید کودک باب میل خود غذا سرو کند و اگر تمایلی به خوردن غذای سر سفره ندارد هرگز برای او شخصا غذای دیگری آماده نکنید.

سعی کنید غذایی که طبخ می کنید باب دل فرزندتان باشد. حتی اگر لازم است هر روز همان غذا را بپزید. اجازه ندهید بیش از نیم ساعت غذا جلوی فرزندتان بماند. نباید کودک برای یک ساعت یک ظرف غذای حاوی سبزیجات یا گوشت را بجود، هرگز او را به خوردن تمام بشقاب اجبار نکنید و بعد از نیم ساعت اگر غذایش را تمام نکرده بدون اینکه در چهره شما حالت خاصی مثل عصبانیت یا افسردگی مشخص باشد، ظرف غذا را از جلوی او بردارید.

  • هرگز بشقاب غذای کودک را پر نکنید.

دو تا سه قاشق غذا کافی است. اگر کودک گرسنه باشد باید بیاموزد که در خواست غذای بیشتری کند. جلوی کودک در مورد بی اشتهایی او و مشکلات غذا خوردنش صحبت نکنید. باور داشته باشید اگر طی ۳ یا ۵ یا ۱۵ روز این توصیه ها را اجرا کنید کودکی که غذا نمی‌خورد یا تنها به دنبال دسر و هله هوله است سر میز می نشیند تا به او غذا دهید.

اما بسیاری از والدین این نکات را رعایت نمی کنند. این مسئله چه عواقبی در پی دارد؟

روش نادرست در تغذیه کودک باعث لجبازی و خودداری کودک از خوردن می شود. موارد زیر روی اشتهای کودکان تاثیر می گذارد:

  • اجبار پدر و مادر
  • رفتار اضطراب گونه مادر
  • مشاجره در خانواده
  • مشکلات روحی و روانی

ممکن است بی اشتهایی کودک به علت فقر برخی ریز مغذی ها باشد؟

فقر آهن و روی بی اشتهایی میاورد. اگر علت بی اشتهایی، کمبود آهن باشد به محض شروع آهن اولین علامت پاسخ به درمان افزایش اشتهاست. اما قبل از هر اقدامی باید علت بی اشتهایی را شناسایی کرد. گاه برخی بیماری های زیر می تواند عامل عدم اشتهای کودکان باشد:

  •   عفونت ادراری
  • کم کاری تیرویید
  • بیماریهای قلبی ریوی و گوارشی
  • مسمومیت با جیوه و سرب
  • بیماریهای التهابی و سرطان ها
  • افسردگی و محرومیت کودک از مهر و عاطفه والدین
  • بیماری های عفونی
  • زخم ها و مشکلات دهانی
  • حساسیت به مواد غذایی و…

اگر کودکتان مرتبا خسته است و دیگر تمایلی به انجام فعالیتهایی که قبلا انجام میداده ندارد، به متخصص مراجعه کنید.

تنها فقر آهن و روی درمیان ریزمغذی ها اشتهای کودکان را کم می کند؟

کمبود ویتامینهای گروه ب هم بی اشتهایی می‌دهند و البته مصرف ویتامین های گروه ب و روی مختصری اشتهای کودکان را بیشتر می کنند اما درمان بی اشتهایی نیستند.

اکثرمتخصصان اطفال برای کودکان مولتی ویتامین تجویز می کنند. این موضوع برای افزایش اشتها است یا جبران کمبود ویتامینی؟

تجویز شربتهای ویتامین بیشتر برای جبران کمبود ویتامین هایی است که ممکن است به علت نخوردن و بی اشتهایی پیش بیاید وگرنه جز آهن که کمبود آن سبب بی اشتهایی واضح می شود کمبود سایر ویتامین ها خیلی اشتها را کم نمی کنند.

مولتی ویتامین یا مکمل های ایرانی را توصیه می کنید یا انواع خارجی را؟

انواع ایرانی مولتی ویتامین ها هم کیفیت خوبی دارند و خانواده ها می توانند بر حسب بودجه هر کدام را که مایل هستند، تهیه کنند.

استفاده از شربتهای اشتها آور را برای کودکان توصیه می‌کنید؟

خیر. شربتهای اشتها آور حاوی سیپروهپتادین هستند که یک آنتی هیستامین است که باعث افزایش اشتها می شود. مصرف این ماده برای کودکان زیر دو سال به هیچ وجه توصیه نمی شود.

– از عوارض این دارو می توان به خواب آلودگی و گیجی کودک اشاره کرد.

انواع گیاهی شربت های اشتها آور چطور؟

شربتهای گیاهی اشتها آور هم اثر موقت دارند. آنها هم خالی از عارضه نیستند و بهتر است بی اشتهایی کودک با روش هایی که قبلا گفته شد درمان شود. در کل تجویز شربت اشتها آور، به زور باز کردن دهان، دنبال کودک دویدن و به زور غذا دادن و با آهنگ و تلویزیون غذا دادن رفتارهای اشتباهی است که آنها را اصلا توصیه نمی کنیم.

برای کودکان بزرگتری که مرتبا بهانه می گیرند چه توصیه ای دارید؟

  • در این کودکان هم رفتار مادر باید مثل آنچه گفته شده باشد. عکس العمل خاصی نباید انجام داد.
  • تشویق و تنبیه هر دو اشتباه است.

می توان با دخالت دادن کودک در چیدن سفره با کشیدن غذا او را به غذا خوردن علاقه مند کرد.
می توان همراه کودک آشپزی کرد تا او روند پخت مواد غذایی مورد علاقه خود را ببیند یا تزیین غذا را به شیوه ای انجام داد که کودک برای خوردن مشتاق شود. (حتی می‌توان این فرصت را به خود کودک داد).

درمورد نوجوانان چطور؟

کم خوراکی در نوجوانان متفاوت است. بهتر است برای آنها در مورد تغذیه سالم و تاثیری که بر سلامتشان دارد بگویید. اما اجازه ندارید برای آنها تصمیم بگیرید و بشقاب غذای شان را شما انتخاب کنید.

اگر ورزشکار است، معمولا بهتر می توانید با او در رابطه با نیازهای بدنش گفتگو کنید.

هرگز چیزی مثل فست فود یا نوشابه را ممنوع نکنید. (چون منعیات مقاومت ایجاد می کند و نوجوان بیشتر به این سمت کشیده خواهد شد).

 

دکتر معصومه همت یار، متخصص بیماری های اطفال و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی
منبع: فصلنامه تخصصی پزشکی و سلامت پیام حکیمان

برچسب ها
نمایش بیشتر

مسعود رازنهان

مسعود رازنهان هستم سردبیر محتوای مجله سلامتی حدودا 6 سال تجربه کاربری و فنی در تولید محتوا دارم امیدوارم محتواهای بنده مورد استفاده شما عزیزان گردد. خوشحال میشوم از طریق ایمیل : raznahan@shamimsalamati.ir نظرات خودتان را برایم ارسال کنید.

پاسخی بگذارید

بستن