خرید آنلاین دارو از داروخانه آنلاین داروپین
سلامت

مصرف دارو و اصول مهمی که باید در نظر داشته باشید!

مهم‌ترین اصول مصرف دارو

مهم‌ترین اصول مصرف دارو

اصول مصرف دارو

آنچه در زمینه مصرف دارو بسیار اهمیت دارد این است که بعد از تجویز داروی مناسب توسط پزشک، دارو به چه صورت و تا چه زمانی مصرف شود.
با توجه به تنوع و گستردگی تعداد داروها و مکانیسم اثر آنها، بهترین اقدام در مورد هر دارویی که بیمار از داروخانه تحویل می گیرد، این است که:

  • حتما شیوه مصرف دارو را از داروساز بپرسد.
  • در صورتی که داروهای دیگری مصرف می کند، راجع به همزمانی مصرف و اصولی که باید رعایت شود، با وی مشورت کند.

زمان تحویل دارو باید موارد زیر را مد نظر قرار دهید:

  • محل نگهداری دارو برای حفظ بیشترین اثربخشی
  • احتیاط‌های لازم در زمان مصرف دارو
  • تداخلات دارویی

با توجه به وضعیت عمومی افراد و ابتلا به دیگر بیماری‌های زمینه‌ای متفاوت است و قطعا بهترین و علمی‌ترین اصل برای پیشگیری از چنین مسائلی مشورت با داروساز خواهد بود.

توصیه مصرف دارو

همزمانی مصرف دارو با مواد غذایی و دیگر داروها

به‌طورکلی توصیه می‌شود بیشتر داروها همراه آب مصرف شوند ولی اگر با مایعات دیگری مانند شیر یا آبمیوه مصرف شوند نیز مشکلات جدی ایجاد نمی‌کنند.

برخی داروها به‌هیچ‌ وجه نباید با شیر یا مشتقات آن مصرف شوند. (زیرا همزمانی مصرف نوعی تداخل غذا و دارو را به همراه دارد که باعث می‌شود به‌اصطلاح دارویی «شلات» ایجاد شود که مانع اثربخشی دارو می‌شود).

بنابراین حتما در زمان تحویل دارو در مورد اینکه دارو را فقط باید با آب میل کرد یا منعی برای مصرف همزمان با دیگر مایعات وجود ندارد، از داروساز مشورت بگیرید.

بعضی داروها برای جذب بیشتر نیاز به مصرف با معده خالی دارند.

برخی داروها به‌ خصوص انواعی که ساختار و بافتی دارند که در چربی حل می‌شوند، بهتر است پس از غذا خصوصا غذاهای چرب میل شوند.

ساختار شیمیایی بعضی داروها به‌گونه‌ای است که با داروهای دیگر ترکیب می شوند.

بنابراین لازم است فاصله بین مصرف با داروهای دیگر بین ۲ تا ۴ ساعت رعایت شود.

نکته مهمی که همه افراد باید به آن توجه کنند این است که نوع مصرف داروهای مختلف با توجه به مواردی مانند مصرف داروهای دیگر، مصرف دارو در سالمندان با توجه به اینکه کارکرد کلیه و کبد، کم می‌شود و… متفاوت خواهد بود.

تکمیل دوره درمان؛ لازمه بهبود بیماری و حفظ سلامت

سلامت موضوع مهم دیگر اینکه طول دوره درمان باید کامل شود.

در موارد بسیاری، پس‌ از اینکه بیمار دارویی را دریافت می کند و با مصرف آن علائمی که به دلیل آنها به پزشک مراجعه کرده بود، تسکین می‌یابد یا از بین می‌رود، به‌طور خودسرانه اقدام به قطع دارو یا تغییر در دوز مصرف آن می کند. درحالی‌ که پزشک با علم به اینکه بیماری پس از دوره‌ای فروکش می کند اما درمان کامل نمی‌شود، تعداد مشخص دارو را تجویز کرده است. پس لازم است دوره درمان کامل شود و با کاهش علائم مانند درد، التهاب و… نباید خودسرانه دست به چنین اقداماتی زد.

تجویز دارو را به پزشک بسپارید

هرکدام از داروها کنار فوایدی که دارند، معایبی نیز خواهند داشت.

به‌عنوان‌مثال کورتیکواستروئیدها :

  • داروهایی هستند که در شرایط خاص و التهابات باید مصرف شوند.
  • تمایل به مصرف آنها کنار دیگر مسکن‌ها غالبا بالاست.
  • اگر در هر زمان به دلیل سرماخوردگی و حال نامساعد عمومی تصمیم به مصرف خودسرانه گرفته شود، عوارضی خواهد داشت.
  • ممکن است در همان موقع به دلیل اثر ضدالتهابی حال فرد کمی بهتر شود اما باعث می‌شود طول دوره درمان طولانی‌تر شود.

بااین‌حال همان‌طور که توصیه همیشگی به پرهیز از مصرف غیرضروری و خودسرانه دارو وجود دارد، در شرایطی که بیمار از درد، التهاب و… رنج می‌برد، مصرف نکردن دارو به دلیل دارا بودن عوارض، اصلا روش منطقی‌ای نیست. زیرا همان درد و التهابات نیز برای بدن عارضه خواهد داشت. درواقع توجه به دو کفه مزایا و معایب در بحث دارو جنبه بسیار مهمی است که دانش آن قطعا در اختیار افرادی است که در این زمینه تحصیل‌کرده و تخصص پیداکرده‌اند. اگر به متخصصان حوزه سلامت اعتماد شود و بیماران مشاوره‌های درست را از آنها مطالبه کنند، این راهکار در طولانی‌مدت برای بیماران بهتر خواهد بود.

مصرف دارو در ایران

مقایسه‌های جهانی در زمینه دارو بر اساس میانگین و شرایط جوامع مختلف است. در ایران میانگین مصرف کلی دارو خوب و مشابه کشورهای همسایه و حتی در بعضی موارد کمی کمتر است.

جامعه ما به سمت سالمندی و بروز بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون، ناراحتی قلبی عروقی و… پیش می‌رود.

ازآنجاکه این بیماری‌ها درمان قطعی ندارند و نیاز به کنترل مستمر بیماری خواهد بود، غالبا بیماران باید همیشه انواعی از داروها را مصرف کنند، مگر در مواردی که تغییر اساسی در شیوه زندگی بیمار یا انجام ورزش حرفه‌ای ایجاد شود که نیاز به مصرف دارو نباشد. وگرنه مصرف همواره دارو ضروری است. متأسفانه برخی بیماران با بهبود وضعیت عمومی و به دلیل نداشتن علائم بارز مانند درد در مواردی مانند ابتلا به پرفشاری خون و…:

  • گاهی دوز دارو را تغییر می‌دهند.
  • مصرف آن را قطع می‌کنند.

که اصلا کار درستی نیست و توصیه می‌شود از این اقدام بپرهیزند. به‌طور کلی تقریبا میانگین مصرف سرانه دارو در ایران خیلی متفاوت با کشورهای با شرایط مشابه نیست اما مصرف غیرمنطقی وجود دارد. مثلا:

  • زمانی که بیمار نیاز به مصرف دارو دارد از این کار چشم‌پوشی می کند.
  • دوز دارو را کم می کند.
  • زمانی بدون مشورت با پزشک با کوچکترین عفونت ویروسی تمایل به مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها یا کورتیکواستروئیدها وجود دارد.

نقش تأثیرگذار «داروساز» در سلامت خانواده و جامعه

«داروساز» متخصصی در حوزه سلامت است که نزدیک شماست و به‌ راحتی می‌توانید مسائل مربوط به‌سلامت را با وی مطرح کنید. زمانی که ناراحتی‌های معمولی زیر پیش می‌آید معمولا داروساز نخستین فردی است که پاسخگوی سوالاتی در این زمینه است:

  • سرماخوردگی
  • گرفتگی عضلات
  • نیاز به مشورت در مورد شیر خشک و…

مراجعه به داروساز

  • بسیاری از افراد پیش از مراجعه به پزشک، در مورد علائم بیماری به داروساز مراجعه می‌کنند.
  • شرایط اضطراری پزشک باید فورا وضعیت جسمانی فرد و علائم هشداردهنده را بررسی کند.
  • در صورت امکان، تا زمان مراجعه به پزشکی داروساز می‌تواند راهکارهای موقتی پیشنهاد دهد.

از طرفی شاید توجه نداشته باشید اما در بسیاری موارد داروساز نیاز شما را برای مراجعه دوباره به پزشک تامین می کند و با ارائه توصیه‌ها و راهنمایی‌ها پس از تجویز دارو یا ترخیص از بیمارستان، وضعیت بیماری و اصول بهبود را توضیح می‌دهد که علاوه بر اطمینان بخشی نسبت به روند درمان در هزینه‌ها نیز صرفه‌جویی می‌شود. یکی دیگر از اقداماتی که کمتر مورد توجه است اما نقش مهمی در سلامت و حتی حیات افراد دارد:

سپردن داروهای تاریخ‌مصرف گذشته و بدون استفاده به داروساز است.

رها کردن این داروها در طبیعت، رودخانه‌ها و سرویس بهداشتی غیراصولی است. زیرا به محیط‌ زیست آسیب می‌رساند.

انداختن این داروها در سطل زباله نیز به‌شدت نهی می‌شود. (زیرا افراد و حتی حیوانات در معرض تماس با آنها و مسمومیت و مشکلات دیگر خواهند بود). از همین رو همیشه توصیه می‌شود چنین داروهایی حتما به داروسازان تحویل داده شود زیرا آنها این داروها را در جعبه‌های مخصوصی بسته‌بندی می‌کنند تا در ردیف زباله‌های بیمارستانی امحا شود.

منبع: www . pharmacie . be

دکتر فاطمه سلیمانی
متخصص اقتصاد و مدیریت دارو، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران
هفته‌نامه سلامت

برچسب ها

مسعود رازنهان

مسعود رازنهان هستم سردبیر محتوای مجله سلامتی حدودا 6 سال تجربه کاربری و فنی در تولید محتوا دارم امیدوارم محتواهای بنده مورد استفاده شما عزیزان گردد. خوشحال میشوم از طریق ایمیل : raznahan@shamimsalamati.ir نظرات خودتان را برایم ارسال کنید.

پاسخی بگذارید

بستن