سلامت

تاثیر رادیوتراپی و روش‌های درمانی سرطان بر سلامت دهان و دندان

خرید آنلاین دارو از داروخانه آنلاین داروپین

تاثیر رادیوتراپی و روش‌های درمانی سرطان بر سلامت دهان و دندان

بسیاری از روش‌های درمانی سرطان تاثیرات سوئی روی سلامت دهان ، دندان‌ها و غدد بزاقی می‌گذارد و جویدن، خوردن، آشامیدن و بلعیدن را دچار اشکال می‌کند. خوشبختانه با مراقبت می‌توان تا حد زیادی از بروز این عوارض ناخواسته جلوگیری کرد.

عوارض رادیوتراپی و سایر روش‌های درمانی سرطان

  • خشکی دهان
  • تغییر مزه دهان
  • زخم دهان
  • پوسیدگی دندان
  • بلع همراه با مشکل
  • غلیظ شدن بزاق
  • اشکال در جویدن یا باز کردن دهان
  • عفونت و التهاب
  • درد مخاط دهان و خطر بالاتر پوسیدگی دندان‌ها

علت ایجاد این عوارض چیست؟

تمامی روش‌های درمانی سرطان باعث بروز چنین عوارضی نخواهد شد اما روش‌های درمانی زیر ممکن است با بروز چنین مشکلاتی همراه شود:

رادیوتراپی در ناحیه سر و گردن

عوارض ناشی از رادیوتراپی در این ناحیه از بدن ممکن است موقت باشد یا سال‌ها ادامه پیدا کند.
عوارض ناشی از رادیوتراپی در این بخش از بدن کاملا مشابه عوارض ذکر شده در بالاست.
رادیوتراپی می‌تواند مقدار و تداوم ترشح بزاق را مختل کند.
کم شدن ترشح بزاق زمینه را برای پوسیدگی دندان‌ها یا بیماری‌های لثه مهیا می‌کند.
رعایت بهداشت دهان نقش مهمی در کاهش خطر بروز این مشکلات دارد.

ممکن است دندان پزشک درمان با فلوراید را برای دوره پس از رادیوتراپی توصیه کند.
کاهش مصرف قند و انجام تمرینات ورزشی خاص در ناحیه صورت برای جلوگیری از سفت شدن عضلات فک هم از دیگر اقداماتی است که تحمل شرایط را برای بیمار راحت‌تر می‌کند.

شیمی درمانی

عوارض دندانی و دهانی ناشی از شیمی درمانی معمولا پیش از آنکه دوره درمان به پایان برسد، شروع می‌شود.
زخم دهان، درد در ناحیه دهان و لثه‌ها، پوسته شدن یا احساس سوزش زبان، عفونت، تغییر مزه دهان و خونریزی لثه‌ها و عفونت‌های مکرر از عوارض ناشی از شیمی درمانی است.

روش‌های دیگر درمان سرطان مانند پیوند مغز استخوان، مصرف داروهای ضدسرطان و ایمونوتراپی هم عوارضی مشابه روش‌های ذکر شده دارند.

چگونه می‌توان از بروز عوارض جانبی این روش‌ها جلوگیری کرد؟

افرادی که وضعیت سلامت دهان و دندان‌هایشان مطلوب است، احتمال اینکه پس از درمان رادیوتراپی یا سایر روش‌های درمانی سرطان به این عوارض دچار شوند، بسیار کمتر است بنابراین بهتر است بیماران ۴ هفته پیش از آنکه روند درمان سرطان را شروع کنند از سلامت کامل دندان‌هایشان مطمئن شوند.
در معاینه، دندان پزشک دندان‌های پوسیده و خراب را ترمیم می‌کند و در صورتی که فرد دندان
مصنوعی دارد، مطمئن می‌شود که کاملا روی لثه قرار گرفته باشد و لثه‌ها را تحریک نکند.
اگر بیمار براکت داشته باشد، آن را برمی دارد تا به گونه و زبان او آسیب نزند.

برای ترمیم زخم ناشی از جراحی دندان باید فاصله زمانی بین جراحی دندان تا روند درمان سرطان حداقل ۲ هفته باشد.
بهتر است دندان پزشک و پزشک درمانگر بیماری سرطان با یکدیگر در مورد سیر درمان بیمار تبادل نظر داشته باشند.

بیمار طی دوره درمان سرطان باید چه نکاتی را رعایت کند؟

  • روزی ۲ بار دندان‌های خود را با مسواک نرم و نخ دندان تمیز کند.
    برای شستشوی دندان‌ها بهتر است مسواک را در آب گرم قرار دهد تا مسواک نرم تر شود.
    اگر استفاده از مسواک خود بیمار برایش راحت نیست، بهتر است از مسواک کودکان استفاده کند.
    ممکن است دندان پزشک برای جلوگیری از خونریزی و عفونت توصیه هایی برای بیمار داشته باشد.
  • بیمار نظر پزشک خود را در مورد استفاده از دهانشویه و ژل فلوراید جویا شود و در صورتی که هنگام نخ کشیدن دندان‌ها دچار خونریزی شدید می‌شود حتما موضوع را با دندان پزشک در میان بگذارد.
  • از مصرف الکل و مواد و ادویه‌های تند در رژیم غذایی خود اجتناب کند.
    حس چشایی بیماری که تحت درمان سرطان قرار دارد، تغییر می‌کند.
    بهتر است خود بیمار دقت کند که با چه مواد
    غذایی‌ای حس بهتری دارد.
    ولی در هر حال ماده غذایی‌ای که میل می‌کند باید نرم و ولرم باشد.
  • مواد غذایی داغ، سرد، تند، اسیدی و برشته ممکن است موجب تحریک بافت دهان شوند.
    بیمار باید از مصرف این مواد و همچنین شکر خودداری کند.
  • سلامت استخوان‌های خود را حفظ کند.
    مصرف روزانه ویتامین D و کلسیم موجب حفظ سلامت فک‌ها و تقویت دندان‌ها می‌شود.
    مواد لبنی، خصوصا اگر با ویتامین D غنی شده باشند، مقادیر زیادی کلسیم دارند.
    آبمیوه و حبوبات غنی شده نیز منابع خوب کلسیم هستند.

کنترل و درمان عوارض روش‌های درمانی سرطان

درمان عوارض جانبی ناشی از روش‌های درمان‌های سرطان بخش مهمی از روند درمانی است و آن را «درمان‌های محافظتی» می‌نامیم.
درمان‌های خاصی که پزشک برای بیمار در نظر می‌گیرد، بر اساس علائمی است که مشاهده می‌کند.
معمولا چند روش درمانی کلی برای درمان عوارض جانبی دهانی و دندانی توصیه می‌شود:

  • دهانتان را با محلول آب و نمک و جوش شیرین بشویید. این محلول در بهبود زخم‌های دهان موثر است. اگر فشارخون بالا دارید و داروی فشارخون مصرف می‌کنید نباید از دهانشویه استفاده کنید. دهانشویه‌های دیگری هم در بازار وجود دارد که به ترمیم زخم‌های دهان کمک می‌کند. 
  • در صورت بروز زخم‌های دهان پزشک داروی مسکن تجویز می‌کند که ممکن است مستقیم روی زخم قرار داده شود یا به صورت خوراکی و تزریقی مورد استفاده قرار بگیرد. 
  • برای درمان عفونت‌های داخل دهان داروهای ضدویروسی، ضدقارچی یا آنتی بیوتیک تجویز می‌شود. 
  • نوشیدن آب و نوشیدنی‌های بدون قند در بهبود خشکی دهان موثر است. مکیدن حبه‌های یخ یا جویدن آدامس بدون قند هم به حل این مشکل کمک می‌کنند. بیمار باید از نوشیدن موادی که بیشتر موجب خشکی دهان می‌شود، مانند نوشابه‌های گازدار، آبمیوه‌ها، الکل و جویدن توتون و کشیدن سیگار جدا خودداری کند. 
  • مصرف داروهای افزاینده بزاق می‌تواند خشکی دهان را تا حدی برطرف کند.

منبع: هفته نامه سلامت

برچسب ها
نمایش بیشتر

الهام عروجی

کارشناسی ارشد رشته مدیریت اجرایی که از سال 1396 در زمینه تولید محتوای تخصصی فعالیت حرفه ای خود را آغاز نموده ام. در حال حاضر مفتخر به همکاری در تیم متخصصان شمیم سلامتی می‌باشم.

پاسخی بگذارید

بستن