اسهال بیماری خطرناکی است

خرید آنلاین دارو از داروخانه آنلاین داروپین

اسهال بیماری خطرناکی است

اسهال

اسهال بیماری خطرناکی است:

  • یکی از عوامل مهم مرگ و میر کودکان زیر ۵ سال
  •  یکی از عوامل مهم تأخیر رشد جسمی در کودکان
  • سوء تغذیه
  • مستعد شدن در برابر سایر بیماریها

مهمترین علت مرگ و میر ناشی از اسهال، از دست دادن آب و املاح بدن است.

به دفع سه بار یا بیشتر مدفوع آبکی و یا شل در شبانه روز یا دفع مدفوع به بیش از ۲۰۰ گرم در روز (در کودکان)، اسهال می گویند.

در شیر خواران که فقط از شیر مادر تغذیه می کنند:

  • مدفوع نرمتر از حد عادی دارند.
  • روزانه، چندین بار مدفوع نرم و نیمه آبکی دفع می نمایند که طبیعی است.

در این شیر خواران، اسهال به افزایش تعداد دفعات دفع و آبکی بودن مدفوع، به طوری که با دیگر مواقع فرق داشته باشد، گفته می شود. شایعترین گروه سنی ۲ تا ۵ سالگی بوده است.

اسهال ترشحی

به طور طبیعی حجم زیادی از آب به داخل روده کوچک ترشح می شود، اما حجم بیشتر این آب ترشح شده دوباره توسط دیواره روده کوچک قبل از رسیدن به روده بزرگ باز جذب می شود. اسهال ترشحی زمانی رخ می دهد که:

  • در آن ترشح به درون لومن روده بیشتر از بازجذب در دیواره روده رخ دهد.
  • از باز جذب مواد ترشحی، توسط دیواره روده جلوگیری به عمل آید.
  • توکسین ویبریو کلرا: ترشح آنیون‌ها، (به خصوص کلر را تحریک می کند)، لذا برای نگه داشتن تعادل الکتریکی، یون سدیم به همراه آب دفع می شود.

در این نوع از اسهال، اسمولاریته ترشحات روده ای با پلاسما برابر است و با ناشتا بودن، اسهال ادامه می یابد.

اسهال اسموتیک

باز جذب آب در روده، به باز جذب کافی مواد محلول در روده بستگی دارد. اگر میزان مواد محلول در لومن روده افزایش یابد.

  • این مواد محلول اضافی بازجذب نمی شود.
  • آب هم باز جذب نمی شود و در نهایت اسهال پدید می آید.

اسهال اسموتیک تحت شرایط دو وضعیت زیر ایجاد می شود:

  • وجود مواد اسموتیک (موادی با خاصیت بازجذب کم) در روده مانند مانیتول، سوربیتول، سولفات منیزیم و …
  • سوء جذب، ناتوانی در بازجذب بیکربنات از شایع ترین علل اسهال ناشی از سوء جذب می باشد.

مثال بارز عدم تحمل لاکتوز ناشی از نقص آنزیم لاکتوز موجود در حاشیه مسواکی دیواره روده می باشد در اثر نقص این آنزیم، لاکتوز، به گلوکز و گالاکتوز جهت باز جذب هیدرولیز نمی شود، بنابراین لاکتوز اسموتیک در لومن روده باقی خواهد ماند؛ این لاکتوز بازجذب نشده، آب را نیز در لومن روده با خود نگه داشته و اسهال را پدید می آورد.

این نوع از اسهال با ناشتا بودن و یا قطع مصرف مواد اسموتیک متوقف می شود.

اسهال التهابی و عفونی

اسهال التهابی و عفونی

عوامل بیماریزای شایع در ارتباط با اسهال عفونی شامل موارد زیر است:

  1. باکتریها: سالمونلا، اشرشیاکلای، کامپیلوباکتر
  2. ویروسها: روتاویروسها، کروناویروسها، پاروویروسها، نورو ویروسها
  3. تک یاخته ها: کوکسیدیا، کریپتوسپوریوم، ژیاردیا

راه های پیشگیری

١. تغذیه با شیر مادر:

پروتئینهای موجود در شیر مادر به مقاومت بدن در مقابل اسهال و سایر بیماریها کمک می کند. کودکی که با شیر مادر تغذیه می شود کمتر به اسهال مبتلا می شود و در صورت ابتلا، شدت بیماری کمتر است. استفاده از شیشه، سر پستانک و یا پستانک به دلیل احتمال آلودگی، می تواند موجب بروز اسهال گردد.

بنابراین اگر برای تغذیه کودک از شیر خشک یا شیر گاو بهتر است از فنجان یا قاشق استفاده شود. در شش ماهه دوم زندگی و پس از شروع غذای کمکی، خطر ابتلا به اسهال شدید و مرگ بر اثر اسهال کاهش می یابد.

۲. رعایت بهداشت در هنگام تهیه و خوراندن غذای کودک:

قبل از غذا دادن به کودک، دستهای خود را با آب و صابون بشویید. غذای کودک را خوب بپزید و حتی الامکان غذای کودک را تازه تهیه کنید. غذای اضافی را در یخچال نگه دارید و قبل از مصرف، آن را کاملا گرم نمایید.

۳. استفاده از توالت بهداشتی:

ورود میکروب موجود در مدفوع به دهان، باعث اسهال می شود. بنابراین یکی از روشهای پیشگیری، استفاده از توالت بهداشتی است. مدفوع کودکان خردسال، به مراتب آلوده تر از مدفوع بزرگسالان است. بعد از تمیز کردن کودک، دستهای خود را با آب و صابون بشویید.

۴. استفاده از آب آشامیدنی سالم:

استفاده از آب آلوده، باعث اسهال می شود. آب لوله کشی سالمترین آب آشامیدنی است. در صورت عدم دسترسی، با جوشاندن آب از ابتلا به اسهال پیشگیری کنید.

۵. دفع صحیح زباله:

میکروبها توسط مگس پخش می شوند. پس مانده های غذا و زباله محیط مناسبی برای تجمع مگس ها هستند.

۶. ایمن سازی کودک علیه سرخک اسهال و اسهال خونی:

در کودکان مبتلا به سرخک و آنهایی که در طی چهار هفته گذشته سرخک داشته اند، شایعتر و شدیدتر است.

۷. تغذیه مناسب:

سوء تغذیه کودک، وی را مستعد ابتلا به اسهال می نماید و همچنین شدت و مدت اسهال در این کودکان بیشتر است. ضمنا توجه به وضعیت تغذیه کودک در دوران ابتلا به اسهال، می تواند از شدت بیماری بکاهد و بهبود وی را تسریع نماید. این تصور که باید تغذیه در جریان اسهال کاهش یابد و یا قطع شود، کاملا نادرست است.

شیوع بالاتر اسهال با کشت منفی میکروب نشان میدهد که حداکثر شیوع با اسهالهای ویروسی است و لذا آنتی بیوتیک بی فایده است.

سه قانون اصلی مراقبت از کودک مبتلا به اسهال

۱. برای پیشگیری از کم آبی به کودک بیشتر از قبل مایعات بنوشانید. اگر سن کودک شما زیر شش ماه است افزایش دفعات تغذیه با شیر مادر می تواند آب دفع شده از بدن را جبران نماید.

اگر سن کودک بالای شش ماه است و تغذیه کمکی دارد، به جز افزایش دفعات شیر دهی از مایعاتی نظیر لعاب برنج، سوپ، دوغ استفاده نمایید.
استفاده از آب شیرین نظیر آب میوه های صنعتی، چای خیلی شیرین و نوشابه های گاز دار اسهال را تشدید می کند.

۲. به کودک مقدار زیادی غذای مقوی، برای پیشگیری از سوء تغدیه بدهید کودکی که در هنگام اسهال از غذا محروم می گردد، به سوء تغذیه دچار و اسهال وی شدید تر و طولانی تر می‌شود.

با توجه به سن کودک می توان از افزایش دفعات شیردهی و مواد غذایی مختلف نظیر سبزیها، حبوبات و غلات، گوشت یا ماهی، تخم مرغ و لبنیات استفاده کرد.

۳. در صورت بروز علائم خطر در کودک، وی را سریعا نزد پزشک ببرید.

درمان اسهال در کودکان

۱- غذای کودک را خوب بپزید تا کاملا له و پخته شود زیرا این نوع غذا را، کودک مبتلا به اسهال، آسانتر هضم می کند.
۲- غذاهای پر حجم مثل میوه های پوست نکرده یا میوه های سفت و سخت و نیز دانه های حبوبات که دیر هضم هستند نباید به کودک داده شوند.
٣- دفعات تغذیه کودک را، در روز افزایش دهید (۶بار در روز) ولی حجم غذای هر وعده را کم کنید. به این ترتیب، کودک به راحتی می تواند غذای مصرفی را هضم و جذب نماید.
۴- برای افزایش انرژی غذای کودک، یک یا دو قاشق چای خوری روغن، به هر وعده غذای وی اضافه نمایید.
۵- سوپهای خیلی رقیق، جای غذای کودک را نمی گیرند و فقط برای رفع کمبود مایعات، مفیدند.

علایم خطر در زمان ابتلا به اسهال

اگراسهال کودک در مدت ۳ روز بهبود نیافت و یا یکی از نشانه های زیر را دارا بود، وی را هر چه سریعتر نزد پزشک ببرید:

۱-مدفوع خیلی آبکی
۲- استفراغ مکرر
٣- تشنگی شدید
۴- بی میلی به خوردن و نوشیدن
۵- تب
۶- مدفوع همراه با خون بروز کرد

درمان اسهال

۱) جبران کمبود آب و الکترولیت
۲) رژیم غذایی
۳) مصرف آنتی بیوتیک ها در موارد اسهال عفونی

علل و انواع اسهال

۱٫ عفونتهای مختلف (ویروسی، باکتریایی، انگلی و قارچی)
۲٫ بیماری های التهابی روده (کرون، کولیت اولسر)
۳٫ اسهال ناشی از سوء جذب (نارسایی پانکراس، کمبود لاکتاز، پس از جراحی های گوارشی، بیماری ویبل، اسپروی تروپیکا، غیر تروپیکا و غیره)
۴٫ علل سرطانی (تومورهای دستگاه گوارش)
۵٫ علل اندوکرینی (اختلالات پتاسیم و فوق کلیه، دیابت و پر کاری تیروئید)
۶٫ علل ناشی از تابش اشعه، ایسکمیک و سندرم روده تحریک پذیر

برچسب ها
نمایش بیشتر

پاسخی بگذارید

بستن