خس خس نشانه‌ی چیست؟ علل، علایم و روش‌های درمان

خس‌ خس کردن

خس خس  صدای غیرطبیعی است که همراه با صداهای تنفسی نرمال  در هنگام معاینه قفسه‌ی سینه شنیده می‌شود.
خس خس کردن علامت ویژه آسم یا حساسیت شدید شش‌هاست که منجر به التهاب و تنگی راه‌های تنفس می‌شود. این التهاب و تورم موجب باریک شدن راه‌های هوایی می‌شود.
با انقباض عضلات فشار اعمال شده بر مجرا‌های هوایی افزایش می‌یابد و با باریک‌تر شدن مجرا‌ها ، تنگی‌نفس پیش می‌آید.

علایم به شما چه می‌گویند

مبتلایان به آسم دچار خس خس همیشگی نمی‌باشند، بروز انقباض نیازمند تحریک است، گرچه در مواردی که حساسیت بسیار شدید می‌شود، حتی با تحریک‌های بسیار ناچیز نیز واکنش رخ می‌دهد.
بو کردن یا استنشاق هر چیز نظیر غبار، دود سیگار، عطر و حتی گل‌ها، می‌توانند در مبتلایان به آسم ایجاد تحریک کرده و آن‌ها را دچار خس خس کند.
به این جمع می‌توان استرس، عفونت و حساسیت را نیز اضافه کرد.

البته هر خس خسی به معنی آسم نمی‌باشد.
عفونت‌ها از یک سرماخوردگی بی‌خطر گرفته تا ذات الریه شدید می‌توانند موجب انسداد راه‌های هوایی با خلط شده و خس خس به وجود آورند، در حالی که هیچ سابقه‌ای از آسم وجود ندارد.
 تولید مقدار زیادی خلط در برونشیت مزمن موجب تنگ شدن مجرا‌های هوایی و ایجاد خس خس نامطبوعی می‌شود (در این بیماری خس خس همراه با تنگی نفس و تنفس سریع است).
خس خس می تواند نشانه ای از آمفیزم باشد.
آسم، آمفیزم و برونشیت مزمن معمولا در طی بازدم ایجاد خس خس می‌کنند. خس خس در حین دم نشانه وجود انسداد در مجاری تنفسی فوقانی می‌باشد.

هر گونه عفونت و تورم حنجره و نای می‌تواند موجب تنفس صدادار شود، که آن را استریدور یا خرخر می‌نامند.
 هرگاه این علامت بروز کند، فرد مبتلا باید بلافاصله به مراکز درمانی مراجعه کند.
در برخی موارد عامل پدید آورنده خس خس از دستگاه تنفسی منشأ نمی‌گیرد.
در صورت نقص عملکرد، قلب نمی‌تواند جریان خون اثربخشی در ریه‌ها برقرار کند، این موجب انباشته شدن ریه از مایعات می‌شود که خود باعث باریک شدن راه‌های هوایی و ایجاد خس خس می‌شود. علاوه براین، در هنگام دم، هوا با مایعات تجمع یافته برخورد می‌کند و صدایی شبیه قل‌قل قلیان ایجاد می‌کند که آن را رال یا کراکل می‌نامند.

 در مواردی که خس خس ناشی از مشکلات قلبی باشد تورم در پاها وجود دارد.

چه هنگامی به پزشک خود مراجعه کنید

  • خس خس کردن همراه با تنگی نفس، سریع نفس کشیدن و یا سرفه خلط دار باشد.
  • سابقه بیماری قلبی و یا درد قفسه سینه داشته باشید و یا آنکه پاها و ساق‌ها متورم شده باشند.
  •  قبلا تشخیص آسم برای شما مطرح نشده باشد.
  • آسم داشته باشید و برای جلوگیری از خس خس کردن مجبور باشید هر ۴ ساعت از متسع کننده‌های برونش استفاده کنید.

تسکین علایم

اگر سرما نخورده باشید و یا آسم نداشته باشید، آنگاه در صورت بروز خس خس، به ویژه اگر در هنگام دم باشد، باید بدون دفع وقت به بخش فوریت‌های پزشکی مراجعه کنید.
در این جا راه‌هایی برای کاهش بروز خس خس ذکر می‌شود.

سرفه کنید.

 اگر خس خس شما با چند سرفه پیاپی برطرف شود، آنگاه می‌توان گفت عامل مشکل سرماخوردگی بوده است.
یک راهنمای تشخیصی رنگ خلط می‌باشد. خلط زردرنگ معمولا نشانه وجود عفونت است. 

 کافئین را امتحان کنید.

 نوشیدن چندین فنجان قهوه، کافئین و یا نوشابه‌های حاوی کافئین می‌تواند خس خس ناشی از آسم را تسکین دهد. لذا پیش از مراجعه به پزشک این نوشیدنی‌ها را امتحان کنید.

التهاب ریه را کاهش دهید.

 برخی از داروها در درمان خس خس ناشی از آسم مؤثرند.
کرومولین سدیم و کورتون استنشاقی داروهای خط اول برای کاهش التهاب ریه و مجرا‌های هوایی می‌باشند.
این داروها التیام آنی و سریع به وجود نمی‌آورند، بلکه روند بهبود تدریجی می‌باشد. در طول زمان کورتون به کاهش التهاب و کاهش تحریک پذیری مجرا‌های هوایی کمک می‌کند.

داروهای متسع کننده نایژه‌ها

داروهایی نظیر آلبوترول و متاپروترنول که موجب گشادشدن نایژه‌ها می‌شوند، بلافاصله راه‌های هوایی را از انقباضی که در خلال حملات آسم رخ داده است رها می‌کنند.
 این داروها در درمان بیماران مبتلا به آمفیزم و برونشیت مزمن مفیدتر از کورتون‌ها می‌باشند.

از درمان حملات آگاه شوید.

 از پزشک خود بخواهید به شما بگوید در هنگام حملات آسم چه اقداماتی انجام دهید و از چه داروهایی استفاده کنید.
این داروها ممکن است برای افراد مختلف، تفاوت داشته باشند.

 از خوددرمانی بپرهیزید.

 از آنجا که ممکن است خس خس، ناشی از بیماری‌های متفاوتی نظیر نارسایی قلبی باشد از خوددرمانی اجتناب کنید.
اگر مشخص شده است که مبتلا به آسم هستید، پیش از مراجعه به پزشک از چند پاف افشانه استفاده کنید.
در هر حالت خواه آسم و خواه دیگر بیماری‌ها، وقت را هدر ندهید و سریعا به مراکز درمانی مراجعه کنید.

منبع: کتاب راهنمای کامل علایم و درمان بیماری‌ها برای خانواده

برچسب ها
نمایش بیشتر

پاسخی بگذارید

بستن