پنومونی یا ذات الریه چست؟ علل، درمان، پیشگیری و عوارض آن

خرید آنلاین دارو از داروخانه آنلاین داروپین

پنومونی

پنومونی به عنوان عفونت تنفسی حاد ریه ها تعریف می شود که در این حالت به جای اینکه حفره های تنفسی پر از هوا شوند، مملو از مایع و چرک می شوند و همین مساله منجر به تنفس دردناک و کاهش جذب اکسیژن خواهدشد.
در واقع، پنومونی که «ذات الریه» یا «سینه پهلو» نیز گفته می شود، اولین عامل مرگ و میر کودکان در دنیاست. آمار تکان دهنده در این باره نشان می دهد سالانه ۱/۸ میلیون کودک کمتر از ۵ سال به علت این بیماری فوت می کنند؛ به عبارتی هر ۲۰ ثانیه یک کودک! این در حالی است که اگر علائم بیماری به موقع تشخیص داده شود و بیمار فورا تحت درمان های لازم قرار گیرد، کاملا درمان پذیر خواهد بود.

«پنومونی» در گوشه و کنار دنیا

همه کودکان و خانواده ها در گوشه و کنار دنیا در معرض ابتلا به این بیماری هستند اما شیوع ابتلا به پنومونی در آسیای جنوب شرقی و کشورهای جنوب صحرای آفریقا بسیار بیشتر و بیش از ۷۰ درصد است.
به نظر می رسد درمان آنتی بیوتیک برای همه کودکان مبتلا حدود ۶۰۰ میلیون هزینه دارد که یک سوم این مبلغ باید برای مبتلایان در این مناطق صرف شود.
هر سال نزدیک به ۱۵۶ میلیون مورد جدید پنومونی در دنیا گزارش می شود که ۱۵۱ میلیون مربوط به کشورهای در حال توسعه است.
اغلب این موارد در هند (۴۳ میلیون)،چین (۲۱ میلون)، پاکستان (۱۰ میلیون) است همچنین شمار زیادی مربوط به بنگلادش، اندونزیو نیجریه (۶ میلیون برای هر کشور).
عوامل متعددی در شیوع بیماری عبارتنداز:

  • عدم تغذیه انحصاری با شیر مادر
  • سوءتغذیه
  • آلودگی هوای داخلی منازل
  • وزن کم نوزاد در زمان تولد
  • جمعیت زیاد در مناطق زندگی و کمبود خدمات واکسیناسیون اشاره کرد.

علل و علائم ابتلا به «پنومونی»

علل متعدد عفونی، باکتریایی، ویروسی و قارچی زمینه ساز ابتلا به پنومونی می‌شود که مهم‌ترین آنها موارد زیل هستند :

  • استرپتوکوک پنوموکوک
  • هموفیلوس آنفلوانزا نوع B
  • ویروس سین سپشیال تنفسی
  • پنوموسیستیس جیرووسی

علائم بیماری ناشی از عامل باکتریایی و ویروسی مشابه است اما در پنومونی ویروسی شاید علائم بیشتری بروز پیدا کند.
در کودکان کمتر از ۵سال که دچار سرفه یا تنفس دشوار هستند می‌توان به پنومونی مشکوک شد.
البته بیماری در این کودکان به جای انبساط ریه ها، منجر به جمع شدن ریه ها می شود.
نوزادانی که دچار بیماری وخیم شده اند ممکن است قادر به نوشیدن شیر نباشند و همچنین دچار علایم زیر شوند:

  • کاهش سطح هوشیاری،
  • هیپوترمی (کاهش دمای بدن)
  • تشنج

عوامل خطر پنومونی

ویروس‌ها و باکتری‌های مجاری تنفسی بینی یا حلق ممکن است سبب عفونت ریه‌های کودکان شده و از طریق ذرات بزاق با ترشحات بینی در زمان عطسه و سرفه سبب آلودگی محیط و دیگران شوند.
به‌علاوه، پنومونی از طریق خون نیز طی زایمان یا مدت کوتاهی پس از آن می‌تواند سرایت کند.
البته نیاز به پژوهش‌های بیشتری در زمینه عوامل بیماری‌زا و شیوه‌های انتقال بیماری خواهد بود زیرا تاثیر جدی در درمان و پیشگیری خواهد داشت.
گرچه بیشتر کودکان سالم قدرت دفاع طبیعی برای مقابله با عفونت‌ها را دارند اما آنهایی که ضعف سیستم ایمنی دارند، در معرض خطر جدی‌تر چنین بیماری‌هایی خواهند بود.
سوء‌تغذیه به خصوص در شیرخوارانی که طی ۶ ماه نخست زندگی به طور انحصاری با شیر مادر تغذیه نشده‌اند، یکی از مهم‌ترین علل ضعف سیستم ایمنی است.
البته ابتلا به بیماریهای زمینه‌ای مانند عفونت به ویروسHIV و سرخک نیز خطر ابتلا به این بیماری را تشدید می‌کند.

همچنین دیگر علل زمینه ساز شامل موارد زیر است:

  • آلودگی محیط منزل به دلیل سوخت چوب یا سرگین
  • زندگی در محیط بسیار شلوغ
  • مواجهه با دود سیگار و دخانیات اطرافیان

روند درمان و پیشگیری از پنومونی

پنومونی ناشی از علل باکتریایی با استفاده از آنتی بیوتیک ها قابل درمان است که البته نیاز به تشخیص به موقع و تجویز دوز مناسب توسط پزشک خواهد داشت.
در صورتی که بیماری دیر تشخیص داده شود یا به شدت وخیم باشد حتما نیاز به بستری در بیمارستان خواهد بود، در غیر این صورت حیات کودک را تهدید می کند.
در زمینه پیشگیری نیز دسترسی به برنامه‌های واکسیناسیون کودکان در برابر سرخک و… موثرترین روش پیشگیری از پنومونی خواهد بود.
تغذیه درست برای افزایش قدرت دفاعی کودک به خصوص تغذیه در ۶ ماهه نخست تولد ضروری است.
کودکانی که از طریق مادر، آلوده به HIV شده‌اند باید تحت درمان‌ باشند تا خطر ابتلا به پنومونی کاهش یابد.

منبع: هفته نامه سلامت

برچسب ها
نمایش بیشتر

پاسخی بگذارید

بستن